f Affedilmez hata…
Adnan Koşcağız

Affedilmez hata…

  • Son Güncelleme: 25/01/20 08:07:11
  • 4

İkinci pilot eğitimini A-310 uçağında tamamladı ve ilk görev uçuşu olan Ercan-Londra-Ercan uçuşuna hazırdı. O gün emekliliği yaklaşmış kendisinden oldukça yaşlı bir kaptanla uçacaktı ve biliyordu ki bu kaptan disiplinsiz davranışları nedeniyle daha önce çalıştığı şirketten uzaklaştırılmıştı. 

Tüm uçuş ekibi belirlenen saatte brifing odasında toplandı ve kaptanın ikinci pilota “Haydi bakalım brifinge başla.” demesiyle ikinci pilot o anda yetkisi olmadığı halde brifingin ilk konuşmasını yaptı ve daha sonra standart sıra ile diğer görevliler kendi konularında gereken bilgileri verdiler.  Brifingde kaptanın Londra’ya uçması dönüşte ise uçuş kumandalarının ikinci pilotta olacağı belirtildi. 

Kararlaştırıldığı şekilde ilk kalkışı kaptan yaptı, tırmanış performansına ulaşıldığında kaptan oto pilota girdi ve “Koçum kumandalar da telsiz konuşmaları da senin sorumluluğunda.” diyerek sandalyesini geriye çekti ve kabin amirinden sade bir kahve ile gazeteleri isteyerek kendisini istirahat durumuna çekti. Bir süre sonra gazeteleri okurken başı öne doğru düşünce sandalyenin arkalığına bir yastık koydu ve derin bir uykuya daldı. İkinci pilot ise uçuşu sorunsuz devam ettirdi. Durumun farkına varan kabin amiri sık sık kokpiti ziyaret ediyor pilotun kahve, su gibi isteklerini yerine getiriyordu. Uçak İngiltere hava sahasına girdiğinde kaptan uyandırıldı ve görevi devir alması sağlandı. Böylece Londra Stanset hava limanına iniş gerçekleştirildi. Park yerine gelerek yolcu indirildi ve uçak geri dönüş uçuşu için hazırlanmaya başlandı.

İkinci pilot uçaktan yere indi gereken harici kontrolleri yaparak tekrar kokpite döndü. Önce gözlerine inanamadı, kaptan ikinci pilot sandalyesinde, sağ tarafta oturuyordu ve gazetenin bulmacalarını çözmeye çalışıyordu. Pilot bir süre tereddütte kaldı fakat kalkış zamanının yaklaşması nedeniyle; “Kaptanım müsaadelerinizle yerime geçebilir miyim?” demesine cevap olarak kaptan; “Hayır” anlamında başını sallamakla yetindi. Pilot diğer sandalyeye oturarak uçağın uçuş hazırlıklarını tamamladı yolcu alınmasına müsaade etti ve kendi yerine oturmak için tekrar ayağa kalktı. Onun kalktığını gören kaptan sert bir ifadeyle; ”Otursana kardeşim oraya, dönüşü oradan, soldan uçacaksın” Pilot bu söz karşısında hayretini gizleyemedi ve durumunu açıklamaya çalıştı. “Kaptanım ben ikinci pilotum, eğitimi yeni bitirdim, kaptan değilim, sol sandalyeden eğitimim de yok, yetkim de yok, ayrıca gece iniş yapacağız.”

Kaptan gözlüklerinin üzerinden bakarken alaycı bir tavırla; “Korkuyorsun galiba, otur orda ve uç bir şey olmaz” sözünden sonra ikinci pilotun kendi ifadesi şöyleydi “Ve ben sol sandalyeden, gece Ercan’a iniş yaptım. Benim gibi çok disiplinli birisi, o baskı altında, yetkisiz ve tecrübesiz bir şekilde sol sandalyeden iniş yaptım.”

Uluslararası uçuş kuralları gereği kaptan hiçbir şekilde kendi yetki ve sorumluluğunu başkasına terk edemez. Ancak yönerge ve uçak kullanma kitaplarına göre müsaade edilen biçimde ikinci pilot kendi sandalyesinden olmak üzere müsaade edilen şekil ve şartlarda uçuş yapabilir.

Genel olarak ifade etmek gerekirse, Yetki devri; üst kademedeki yöneticinin yetkilerinin bazılarını kendinden sonra gelen astına bırakmasıdır. Yetki devriyle birlikte sorumluluk da o makama devredilir. Bu durum çalışanların eğitilmesine, yeteneklerinin geliştirilmesine ve onların daha yüksek görevler için hazırlanmalarına imkân verir. Yetki devri ile çalışanların işleri sahiplenmeleri sağlanmış olur ve kararların kalitesi yükselir. Yetki devrinin kanuni dayanağı olmak zorundadır. Yetkinin devredildiği kişi değişse dahi yerine gelen kişi bu yetkiyi kullanır.

Kamu yönetiminde yetki devrinin yerli yerince kullanılması için devreden tarafından teşkilâta ve muhatap olabilecek mercilere duyurulması ve belli, objektif kriterlere oturtularak düzenlenmesi “planlı, düzenli ve güven veren idare” ilkelerinin de bir gereğidir.

Sorumluluk; bir kimsenin kendisine verilen işleri yeteneğinin imkân verdiği en iyi biçimde yürütme zorunluluğu olup, işi başarmak için yapılması gereken bir takım görevlerdir. Sorumluluk bir bakıma yetki devrinin ayrılmaz bir parçasıdır. Bu işi kabul ederek görevleri yapmayı benimseyen kişi sorumluluk da yüklenmiş demektir. 

Kaynakça;

Bir Pilot Röportajı

https://ekonomihukuk.com/anayasa-hukuku/yetki-devri-ve-yetki-genisligi-nedir/

https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/235994

https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/6264/modresource/content/0/KONU%207.pdf

 
Kaynak: www.kokpit.aero

Kokpit Aero

Yorum Yap