Adnan Koşcağız

Bir uçak kazasına uzaktan bakış

  • Son Güncelleme: 4/08/18 05:59:32
  • 1

Bu satırlarda bazen Eski Tarihten, Mitolojiden, Dinlerden, bazen de yaşadığımız olaylardan ve gerçeklerden yola çıkarak yazılmış makaleler bulacaksınız. Bu makaleleri okurların değerlendirmelerine sunarken onların düşünce yumağında bir kıvılcım oluşturmak amaçlanmıştır.

Bir uçuş kazasını duyduktan sonra, pilot olarak kendimize bazı sorular sorarız; Böyle kaza olur mu? Ben olsam nasıl davranırdım, ne yapardım? Gerçek sebep nedir?

Kendi içimizde vicdan muhasebesi yaparken vicdanımızla baş başa kaldığımızda muhtemelen gerçeği görürüz. Gördüğümüz gerçeği ya kimseye açıklamayız ya da gelişigüzel, yalan yanlış veya eksik bilgilerle değerlendirme yaparak uluorta konuşuruz. Gerçek sonuca ulaşmak aslında çoğu zaman mümkün değildir. Bilmediğimiz iç ve dış etkenlerin kazaya etkileri çok önemlidir. Elimizde olmayan ve bizim dışımızda gelişen bazı olayları algılayamadığımızdan veya önlemek için çaresiz kalmaktan dolayı bunu hissederiz.

İstatiksel olarak bir uçak yolcusunun kazayla karşılaşma oranı; 11 milyon uçuşta 1'e denk gelmektedir. Uçak kazalarının bilinen başlıca nedenleri; pilotaj hataları, teknik aksaklıklar ve meteorolojik şartlardır.

Bazı uçakların diğerlerine göre daha fazla risk taşıdığı fikri, havacılık otoritelerine göre bir varsayımdan ibarettir. Çünkü farklı model veya taşıma kapasiteli tüm uçaklar, üretici firma tarafından testlerden geçiyor ve bu testleri geçemeyen uçakların yolcu taşımasına izin verilmiyor. Üreticinin testini geçen uçaklar ise havacılık otoritelerinden onay almak zorunda. Bu onay sürecinde uçaklara yine detaylı testler yapılıyor ve uçaklar belki de kullanıldıkları sürelerde asla yaşanmayacak durumlarda sınanıyorlar. Ayrıca üreticiler uçaklarda en ufak bir yapım hatasının olmaması için titizlenmek zorundalar. Aksi durumda, yaşanacak kazalarda ciddi tazminatlar ödemekle yükümlüler ve ürettikleri modellerde sorun varsa, modeldeki tüm uçakları piyasadan geri çekmek durumunda kalabilirler.

Pilotlar, uzun ve yorucu bir eğitim sürecinden sonra kullandıkları uçaklarda intibak eğitimleri görürler ve yeterince deneyim kazandıktan sonra uluslararası brövelerini alırlar. Ama yine de pilot kaynaklı problemler bugün kazaların büyük bir bölümünü oluşturmaktadır.

Bu durumun başlıca nedenleri olarak da pilotların teknik aksaklıkları geç fark etmesi ve otomatik pilota çok güvenmeleri gösteriliyor. Yine pilotların kumanda ve sistemleri ustaca kullanamaması, göstergeleri yanlış değerlendirmesi, kendilerine aşırı güvenmesi, kuleden verilen talimatlara eksiksiz uymaması ve kalkış öncesi kontrollerdeki ihmal ve dikkatsizlikleri de uçuş güvenliğini etkiliyor. Havayolu şirketlerinin pilotların sağlığını dikkate almadan yaptığı uçuş planları ve pilotların yorgunluk durumu da seyahatinizi riske atan faktörler arasında yer alıyor.

Pilotların sağlık durumu her zaman önemli bir faktördür. Uçuş öncesi sağlık kontrollerinden geçmelerine rağmen zehirlenme veya başka sağlık problemi yaşamamak için uçuş sırasında iki pilotun aynı yemeği yememesi gerekmektedir.

Pilotların özel hayatı da uçuş güvenliği açısından hayati öneme sahiptir. Yapılan araştırmalara göre pilotaj olarak değerlendirilen uçak kazalarının %70’si pilotların kritik günlerinde meydana gelmiştir. Bu rakam oldukça yüksek olup önlenebilir veya aza indirgenebilir gibi gözükmektedir. Bu nedenle “biyoritm teorileri havacılık mesleğinde en geniş şekilde uygulanabilir olmalı” düşüncesi yaygındır.

Bugün dünyanın büyük bazı havacılık şirketleri ile askeri havacılık kurum ve kuruluşlarından pek çoğu bu yöntemleri kullanmayı günlük alışkanlıkları haline getirmişlerdir. Bazı kurumlarda kadın pilotların aylık özel durumları bile dikkate alınmaktadır. Sistemin uygulanması son derece basit ve masrafsızdır. Yapılacak olan her bir pilotun biyoritim kartını çıkarmak ve uçuş ekiplerini buna göre oluşturmaya çalışmaktır.

Kaynakça;

Adnan Koşcağız, Gökten Düşen Fısıltılar, Kuledibi Yayınları 2015

Nazif Oka, Biyolojik Ritim Nedir? Genelkurmay Başkanlığı Yayınları 1988

https://www.makaleler.com/ucak-kazalari-ve-nedenleri

 

Kaynak: www.kokpit.aero

Facebook

Kokpit Aero

Yorum Yap