Fatih Yılmaz

Boeing 737MAX ile uçar mısınız?

  • Son Güncelleme: 5/11/19 11:08:48
  • 15

Dünyanın en büyük uçak üreticilerinden biri olan Amerikan Boeing şirketinin yıllardır pazarda edindiği imaj ve güveni 737 MAX uçaklarında yaklaşık 400 kişinin ölümüne neden olan MCAS hatası nedeniyle ciddi bir darbe aldı.

Boeing’in şimdi 737MAX uçaklarındaki sorunu giderdiğini ve bir daha böyle bir sorun yaşanmayacağına dair yolcuları ve müşterileri ikna etmesi gerekecek. Ancak kaybedilen güvenin geri kazanılması öyle kolay olmayacağa benziyor. Yolcular, iki büyük ölümlü kazada yaklaşık 400 kişinin ölümüne neden olan 737MAX uçaklarına tekrar binmeye cesaret edebilecek mi? Bu konuda ABD’de yapılan bir anket bize önemli ipuçuları veriyor.

YÜZDE 15 ASLA MAX’E BİNMEM DEDİ

UBS’nin yaptığı bir ankete katılanların yüzde 15’i asla MAX uçaklarıya uçmayacağını belirtti. Aynı ankette yolcuların yüzde 65’inin bindiği uçağın tipine bakmadığı sonucu ortaya çıktı. Bu sonuç havayollarını belki biraz rahatlatabilir ancak analistler yolcuların kararlarının çok çabuk değişebileceğini, Boeing 737MAX ile uçarken iki kez düşüneceğini söylüyor. MAX’ın tekrar kazaya karışmaması durumunda Boeing 737 MAX’ın yolcuların güvenini kazanmasının iki yıl süreceği konuşuluyor.

İNGİLİZ GAZETELERİNDEN “ÖLÜM JETİ” BENZETMESİ

İngiliz tabloid gazedeleri MAX uçakları için “Ölüm Jeti” tanımlamasını yaparken, test pilotlarının 737 Max'taki 'güvenlik kaygılarını Etiyopya'daki kazadan önce Boeing'e aktardığı ortaya çıktı. Boeing’in test pilotlarından birisinin 2016 yılında bir simülatör uçuşu sırasında MAX’ı kullanmakta sorun yaşadığını söylediği belirlendi. American Airlines şirketinin pilotlarının da geçen yıl Kasım ayında, Etiyopya'da 157 kişinin ölümüne yol açan uçak kazasından aylar önce MAX uçaklarındaki güvenlik sorunları konusunda Boeing’i sorguladığı ancak Boeing'in çağrılara direndiği ancak yazılımı düzeltmeye söz verdiği belirlendi.

346 KİŞİ ÖLMEYEBİLİRDİ

Ancak dört ay sonra, Etiyopya Havayolları uçağının 157 yolcu ve mürettebatıyla düştüğünde bu yazılım güncellemesi yapılmamıştı. Uçaktaki sorun önceden bilindiği halde uçmasına izin verilmiş, 346 kişinin bir bakıma boşu boşuna ölmesine göz yumulmuştu.  

İki büyük ölümlü kaza sonrası Boeing’den yapılan açıklamalarda ısrarla hatanın kendilerinden kaynaklanmadığı ileri sürüldü. Ancak ABD senatosunda sorgulanan Boeing CEO’su Dennis Muilenburg’un hata yaptıklarını kabul ederek, kazada ölenlerin ailelerinden özür dilemesi şirketin güvenlirliliğini daha da sarstı.

PİLOTLAR: GÜVENDE OLANA KADAR UÇMAYIZ

Amerikan Pilotlar Birliği sözcüsü Dennis Tajer de, “Güvende olduğumuzu öğrenene kadar hem biz hem de yolcular bu uçakla uçmayacağız” diyerek net bir tavır ortaya koyuyor.

Amerikalı taşıyıcılar MAX’i tekrar ticari hizmete sunmadan önce bizzat CEO’ların, havayolu yöneticilerinin ve hükümetten yetkililerinin de katıldığı uçuşlar yapmayı planlıyor.

Amerikan Federal Havacılık İdaresi'nin Ocak ayında kadar yeni yazılım güncellemesini gözden geçirmeyi tamamlaması bekleniyor. Ancak FAA’in tek başına uçağa tekrar uçuş izni vermesi yetmiyor, Avrupa Sivil Havacılık Ajansı (EASA) ve diğer ülkelerin hava düzenleyicisi kurumları da MAX’ın kendi hava sahalarında uçmasına izin vermeden önce güvenlik ile ilgili kendi dğerlendirmelerini yapması bekleniyor. 

BOEING'IN ZARARI 9 MİLYAR DOLAR

MAX uçaklarının yere indirilmesinden sonra 9 milyar dolar zarar eden Boeing için zaman para demek. Diğer ülkelerin de MAX uçuşuna ne zaman izin vereceği belirsiz olduğundan uçağın tekrar ne zaman hizmete gireceği konusunda tarih vermek imkansız. Amerikan Airlines, United, West Jet Airlines Ocak ayına kadar Max’ı uçup programından çıkardı. Southwest ve Air Canada da Max uçaklarını Şubat ayından önce uçurmayı beklemiyor.

Boeing bugüne kadar 48 havayoluna ve finansal kiralama şirketlerine 387 Max uçağı teslim etmişti.

Kokpit Aero

Yorum Yap