Güle güle C-47

  • 26/08/2012 17:22

Aralıksız 53 yıl hizmet eden bu uçaklar havacılık tarihinin en ünlü tasarımlarından biri. C-47'ler 1930'lu yılların ortasında Douglas tarafından tasarlanan yolcu uçağı serisinin üçüncü modeli. Aslında o yıllarda Boeing'in 247 modeliyle rekabet için üretilmeye başlanan DC-3'ler 1935 yılında ilk uçuşunu yaptı. Havayolları için üretilen uçağın satış şansı 2'nci Dünya Savaşı ile açıldı. Savaşta çok sayıda C-47, başta Amerika olmak üzere bir çok hava gücünde önemli rol üstlendiler.

Dakota'lar savaş sonrasında gerek sivil gerekse askeri alanda uçuşlarını devam ettirdiler. Gelişmeye başlayan havayolu sektöründe 1960'lı yılların ortalarına kadar en zor şartlarda görev yaptılar. DC-3'ler 1960'larda havayollarında yerlerini ilk jetlere bırakmaya başladılar. Havayolu defterlerini kapayan iki motorlu C-47'ler uçuş hayatlarını bir çok ülkenin hava kuvvetinde devam ettirdi. Ve 1980'lerden itibaren de emekli olmaya başladı. Ancak Amerika ve Avrupa'da çok sayıda Dakota uçuşlarına devam ediyor. Meraklılar tarafından veya özel turistik şirketler tarafından restore edilen Dakota'larla nostalji turları düzenleniyor. Birçok kişi bu uçakların havadaki gürültülü motorlarından çıkan sesleri dinlemek ve geçmişi yaşamak için özel turlara katılıyor. Dakota turlarının fiyatları 200 dolardan başlıyor.

THY TARİHİNDE İLKLER

Dakota'ların Türkiye macerası 1945 yılının sonunda başladı. Türk Hava Yolları filosunu modernize etmek için Mısır'da savaş sonrası Amerikan stoklarında bulunan Dakota uçaklarından 30 C-47 ve 3 C-53 (Dakota'nın VIP modeli) toplam 33 adet uçak Türkiye'ye getirildi. Teslimatlara 1946 yılının ilk aylarında başlandı.

İlk partide gelen C-53'ler savaş öncesinde Amerikan TWA şirketinde kullanılmıştı. Bu uçaklar Türkiye'ye getirildikten sonra içleri tadil edilerek yolcu uçağına dönüştürüldü. Üç tanesiyle de bir kargo filosu kuruldu.
Dakota'ların, o zamanki adı Devlet Hava Yolları olan THY'de kullanılmasına başlanmasıyla birlikte taşınan yolcu ve kargo miktarında büyük artış sağlandı. Artışın yanı sıra Dakota'lar THY tarihinde bir çok ilke imza attılar. Atina, Beyrut gibi ilk yurt dışı hatlar DC-3'lerle yapılan uçuşlarla 1951 yılında açıldı. 1950'li yılların sonundan itibaren Dakota'lar yerlerini daha modern F27, Vc-7 gibi turboprop uçaklara bırakmaya başladılar.

En son Dakota 1968 yılında filodan çıkartıldı. THY'nin elinde kalan uçaklardan 2 tanesi MTA'ya, 1 tanesi DHMİ'ye, 6 tanesi de Hava Kuvvetleri'ne, geri kalanlar da yurt dışına satıldı. DHMİ'deki uçaklar havalimanlarının kalibrasyon denilen ölçüm uçuşlarında, MTA'dekiler ise havadan maden araştırmaları için kullanıldılar. Daha sonra bu uçaklar 1978 yılında Türk Hava Kuvvetleri'ne verildi.

C-47'LER HAVA KUVVETLERİ'NDE

THY'den bir kaç ay sonra Türk Hava Kuvvetleri de Kahire'deki Amerikan stoklarından 18 adet uçak aldı. Çeşitli aralıklarla Amerikan yardımlarından, THY'den, DHMİ, MTA'dan ve Libya Hava Kuvvetleri'nden envantere 109 adet C-47 girdi. Bu uçaklar uzun yıllar Türk Hava Kuvvetleri'nin ana nakliye gücünü oluşturdu. Kıbrıs Barış Harekatı'nda çok önemli görevler üstlendiler. Binlerce paraşütçüyü ve malzemeyi Beşparmak dağlarına ve ötesine attılar. O yıllarda görev yapan bir çok C-47pilotu uçağın yerden açılan ateşle kevgire dönen alt kısmına rağmen performansını yitirmeden nasıl uçtuğunu anlatır. C-47'ler son olarak elektronik dinleme için Körfez Savaşı'nda Türkiye'nin Irak sınırında görev yaptı.

Yerlerini 1991 yılından itibaren TAI imalatı İspanyol orijinli Cn235'lere bırakan C-47'ler son uçuşunu 8 Ocak 1998'de İstanbul'dan Kayseri'ye uçarak tamamladı.Burada faal tutulan ve bütün parçaları orijinal olan C-47'nin sonuncusu dönemin Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral İlhan Kılıç ve 12'nci Hava Ulaştırma Üs Komutanı Tuğgeneral Ömer İnak'ın katıldığı törenle Almanya'ya uğurlandı. Uçak, Airbus'a ait Beluga nakliye uçağı ile Hamburg'a uçtu. Artık son C-47, ne yazık ki Amerikan Hava Kuvvetleri renklerinde Berlin'deki müzede sergileniyor.

C-47'leri görmek isterseniz, İstanbul'daki Hava Müzesi'nde 2, Koç Sanayi Müzesi'nde bir (DC-3 tipi sivil modeli) ve Ankara'daki Hava Müzesi'nde bir uçak meraklıları ile buluşuyor...

(Diğer konuları okumak için lütfen Derin Dosyalar ana sayfasına http://kokpit.aero/index.php?route=content/secret_file_list giriniz)