Deniz Kuvvetleri'nin 'Şahinleri'

  • 23/09/2012 22:07

(S-70B Sea Hawk fotoğrafları için lütfen kamera ikonuna tıklayınız)

Deniz Havacılığının 'döner kanatlıları' yani helikopter filosu, uzun yıllardır kullandığı AB212 helikopterlerini emekli ediyor. Bu modelin yerine, Sikorsky imalatı S-70B Sea Hawk alıyor. Halen envanterde 24 Sea Hawk helikopteri var. Gecikmeler nedeniyle Sikorsky bir helikopteri bedelsiz olarak teslim edecek. Filodaki toplam Sea Hawk sayısı 25'e ulaşacak.

Deniz havacılığı için helikopter gemilere inip-kalkmasının yanı sıra taşıdıkları özel radar sistemleri ile denizaltı avında, su üstü hedeflerine karşı kullanılıyor. Füze ve bomba taşıyabilen helikopterler, deniz kuvvetlerinin vurucu gücünü artırıyor.

HELİKOPTER FİLOSU 1972'DE KURULDU

Helikopter kullanmaya 1972'de başlayan Türk Deniz Kuvvetleri'nin envanterine giren ilk model Agusta imalatı, tek motorlu AB204B/AS oldu. 1976'dan itibaren çift motorlu, daha yüksek performansa sahip AB212AS/EW modelleri alınmaya başlandı. 1988'e kadar devam eden teslimatlarda son 6 helikopterin montajı Türkiye'de gerçekleştirildi.

Ekonomik kullanım ömürlerini yavaş yavaş tamamlayan, kullandıkları sistemler demode olmaya başlayan helikopterler, 2002'den itibaren yerlerini S-70B Sea Hawk'lara bırakmaya başladı.

KARADAKİ BAŞARI DENİZ MODELİNİ GETİRDİ

Amerikan Ordusu'nun UH-1'lerin yerine genel maksat helikopter ihalesini UH-60 Black Hawk modeli ile kazanan Sikorsky, 1970'lerin sonunda donanmanın isteği ile farklı bir model geliştirmeye başladı. SH-60B 'Sea Hawk' adı verilen modele dışarıdan bakıldığında Black Hawk'lara çok benziyor. Ancak deniz modelinde ana gövde tasarımı biraz daha daraltılmıştır. Kuyruktaki iniş takımı ise gövde ortasına alınmıştır.

İmalatçı helikopterin zorlu ve korozyon oluşturan deniz şartlarından etkilenmemesi için titanyumdan imal edilen ana rotor fiberglas-epoksi ile kaplandı. Ayrıca kuyruktaki rotor ise kompozitten imal edildi. Hafif alaşımlardan üretilen gövdede, korozyonun olmaması için özel malzemeler yer alıyor.

ELEKTRONİK DONANIM

Helikoptere dışarıdan bakıldığında altta ve yan tarafta çok sayıda anten ve başta radar olmak üzere farklı sistemler dikkati çekiyor. Türk Sea Hawk'larında L3 üretimi HELRAS uzun menzilli aktif daldırma sonarı ve AN/APS-143(V) radarı bulunuyor. Denizaltı Savunma Harbi (DSH) görevlerinde helikopter sonarını denize daldırıyor. Denizaltıların çıkardığı ekolar bu sonar yardımı ile tespit ediliyor. Helikopterin bir diğer görevi de Suüstü Harbi (SUH). Sea Hawk'ların burnunda ise AN/AAS-44 FLIR kızılötesi kamera yer alıyor.

İki pilot tarafından kullanılan helikopterde ayrıca iki operatör de bulunuyor. Radarın yönlendirilmesi, sonar operasyonu kokpitin hemen arkasında yer alan bölümdeki operatörler tarafından gerçekleştiriliyor.

SİLAH DA TAŞIYOR

Düşmanını su üstünde veya altında tespit eden helikopter kullandığı özel füze ve bombaları atabiliyor. Sea Hawk'ların normalde ana silahı Penguin füzeleri. 32 kilometre menzilli bu füzeler, gemilere karşı kullanılıyor.

Türkiye, ilk paket Sea Hawk alımında füzenin imalatçı ülkesi Norveç ile yaşadığı sorunlar nedeniyle Penguin'leri satın alamamıştı. Norveç hükümeti, Türkiye'nin insan hakları konusunda ihlalleri olduğunu ile sürmesinin ardından ilerleyen yıllarda pürüzler giderildi. İkinci paket Sea Hawk alımı sırasında Norveçli Kongsberg firması ile anlaşma sağlandı. 2008'de 41,8 milyon dolarlık anlaşma ile toplam 16  füze envantere girdi.

İlk etapta silah konusunda arayışa girilmesinin ardından bu boşluğu kapatmak için Penguin yerine AGM-114M Hellfire II füzelerine yöneldi. Helikopterler, Hellfire kullanacak şekilde modifiye edildi. Sekiz kilometre menzilli füzeler, su üstü hedeflerine karşı kullanılıyor.

Sea Hawk'lar denizaltı hedeflerine karşı özel geliştirilmiş torpidolar atabiliyor. Mk46 Mod 5 veya Mk54 gibi hafif torpidolar helikopterde taşınabiliyor. Ayrıca su üstü bombaları da helikopterin silahları arasında yer alıyor.

DENİZ ŞAHİNLERİ TÜRKİYE'DE

Türk Deniz Kuvvetleri'nin helikopter ihtiyacı için açılan ihaleyi 1997'de Sikorsky S-70B Sea Hawk modeli ile kazandı. İlk etapta 4 helikopter için anlaşma 19 Şubat 1998'de imzalandı.  Daha sonra Ocak 2001'de yapılan anlaşma ile toplam alınacak helikopter sayısı 8'e yükseldi. Ayrıca 8 adet opsiyon yani kesin siparişe çevrilebilir helikopter için de alım kararı verildi.

İlk 3 helikopter, kabul işlemleri ABD'de tamamlandıktan sonra 26 Nisan 2002'de Türkiye'ye Antonov An-124 tipi kargo uçağı ile getirildi. İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı'na inen uçakta demonte olarak taşınan helikopterler kısa sürede uçabilir hale getirilerek İzmit'te bulunan Cengiz Topel Deniz Hava Üssü'ne götürüldü.

Aynı yıl temmuz ayına kadar toplam 8 helikopter teslim edildi. Sea Hawk'lar TCB (Türkiye Cumhuriyeti Bahriyesi) 51'den başlayıp 58'e kadar olan çağrı adları verildi.

Ancak 4 Kasım 2002'de eğitim uçuşu yapan TCB-51 çağrı adlı Sea Hawk, Sapanca Gölü üzerindeyken suya vurdu. Olayda iki pilot Yüzbaşı Hakan İmamoğlu ve Zafer Dilbaz şehit olurken astsubay operatörler Mustafa Serbest ve Hakan Sağıroğlu yaralı olarak kurtarıldı.

İKİNCİ PAKET ALIM

Artan Sea Hawk ihtiyacı için Sikorksy ile tekrar masaya oturuldu. 24 Haziran 2005 tarihinde ikinci paket alım için 17 helikopterlik anlaşma imzalandı. Teslimatları Ocak 2011'de başlayan Sea Hawk'lar için Savunma Sanayi Müsteşarlığı gecikmeler nedeniyle imalatçıya bir helikopterlik ceza kesti. Bu helikopterin önümüzdeki aylarda teslimi planlanıyor.

Toplam 17 adetlik paketin son dört helikopteri (TCB 46, 47, 48 ve 49) Antonov An124 tipi uçakla Sabiha Gökçen Havalimanı'na geçtiğimiz temmuz ayı sonunda geldi. Buradan helikopterler uçarak Cengiz Topel Deniz Hava Üssü'ne götürüldü.

SİMÜLATÖR MERKEZİ

Mevcut helikopter filosunun hızla büyümesiyle birlikte pilot ve operatörlerin eğitimleri için simülatör almaya karar verilmesiyle 21 Temmuz 2005'te Havelsan'la anlaşma yapıldı. HelSim (Helikopter Simülatörleri Projesi) kapsamında hazırlanılan proje, 17 Aralık 2010'de Deniz Hava Üssü'nde bir merkez hizmete girdi.

Pilotların acil durumun yanı sıra tazeleme, harbe hazırlık ve bakım/test, operatörlerin de sonar eğitimlerinin gerçekleştiği merkezde halen birer adet S-70B SeaHawk tam uçuş simülatörü, kısmi uçuş simülatörü'nün yanı sıra üç adet S-70B bilgisayar tabanlı eğitim sistemi dershanesi, bir adet yer kontrol istasyonu ve bir adet de sensör operatör eğiticisi simülatörleri bulunuyor.

Merkez’de verilen eğitimler arasında temel, su üstü keşif, denizaltı savunma harbi, gemiye iniş kalkış, gece görüş gözlüğü ile uçuş ve aletli uçuş gibi harbe hazırlık eğitimleri bulunuyor. Ayrıca idame, intibak ve tecrübe pilotu eğitimleri de bu merkezde yapılıyor.

Halen Sea Hawk'lar, Cengiz Topel Deniz Hava Üssü'nde 351'inci Deniz Helikopter Filo Komutanlığı tarafından işletiyor.

S-70B SEA HAWK TEKNİK ÖZELLİKLER

Mürettebat: 2 pilot, 2 operatör

Gövde Uzunluğu: 19,75 metre

Ana Rotor Çapı: 16,36 metre

Yükseklik: 5,2 metre

Boş Ağırlık: 6890 kilogram

Maksimum Kalkış Ağırlığı: 9930 kilogram

Maksimum Hız: 270 km/saat

Menzil: 884 km

Servis İrtifası: 3616 metre

Motor: 2 adet General Electric T700-401C

Havada Kalış Süresi: 3 saat

Taşıma Kapasitesi: 5 personel veya 2730 kg

(Diğer konuları okumak için lütfen Derin Dosyalar ana sayfasına http://kokpit.aero/index.php?route=content/secret_file_list giriniz)