Emin Kurt

Geçmişten bugüne Türk uçaklarının forsları (2)

  • Son Güncelleme: 29/09/18 06:42:53
  • 0

BİRİNCİ BÖLÜM İÇİN TIKLAYIN

2. BÖLÜM

Birinci Dünya Savaşından İstiklalin Savaşına

Osmanlı Devletinin, Birinci Dünya Savaşına girmesinden sonra uçak tedariki Almanya’dan karşılanmaya başlandı. Doğal olarak 1915 başlarında gelen ilk uçak Alman tanıtma işareti ile gelmiş olmalı. 18 Mart 1815 sabahı Yzb. Eric Serno’nun yaptığı keşifte kullanılan Rumpler B.I uçağı muhtemelen Türk tanıtma işaretleri yerine Alman Haçı taşıyordu. Çünkü uçak 17 Mart günü Çanakkale’ye ulaşmış ve hemen montajı yapılmıştı. 18 Mart günü çıkılan uçuş bir keşif görevi olduğu kadar bir test uçuşuydu aynı zamanda.

İlerleyen tarihlerde Türk uçaklarına tanıtma işareti tekrar düşünülmüş olmalı. Bunda Türk semalarında Türk havacıların uçurdukları uçakları Alman Haçı ile uçurmak istememeleri ne kadar rol oynadığı, bu ihtiyacı kimin, nasıl, ne zaman tespit ettiği Türk Havacılık tarihinin sorunsalları arasında yer almaya devam ediyor.

Bulunan çözüm ile oldukça pratiktir. Alman Haçının kollarının arasının siyah boya ile doldurulup kareye tamamlanmasıdır. Bu siyah kare haçın zeminindeki beyaz ile birleşince, beyaz kontörlü siyah kare ortaya çıkmıştır. Bu seçimde Türk Bayrağının rengi olan kırmızı-beyaz yerine siyah-beyaz renklerin tercih edilmesi ise ayrı bir bilinmeyeni teşkil ederken, siyah boyanın siyah renkli Alman Haçı’nın kolları arasındaki beyaz boşluğu doldurmada daha pratik bulunduğu kabul edilebilir. Bu uygulama ile uçakların altı noktasına siyah-beyaz kare tatbik edilmiştir. Kanat alt ve üstlerine, gövdenin iki yanına ve dikey kuyruk yanlarına.

Albatros C.III uçağının kanat altlarında Türk tanıtma işaretleri açıkça görülmektedir.

Küçük bir kaza geçiren Halberstadt D.V uçağının gövde yanındaki ve dikey kuyruktaki tanıtma işaretleri

Yine bu dönemde uçaklara numara verilmesine de başlanmıştır.  Uçakların gövdeleri üzerine yazılan Alman imalat numaraları korunurken, harf ve rakamdan oluşan numaralandırma sistemine geçilmiştir. Harf uçak modelini belirlerken rakam da o modelden kaçıncı uçak olduğunu belirtmektedir. Bu numaralar da gövde yanında bulunan uçak tanıtma işaretinin beyaz şeridinin üzerine yerleştirilmiştir. Bu uygulamayı ganimet olarak ele geçirilen uçaklar ile deniz uçaklarında görmek mümkün değildir. Zaten ganimet uçakların kullanım ömürleri de fazla olmamıştır.

 

Harf

Uçak Tipi

 

Harf

Uçak Tipi

R

Rumpler B.I   

 

F

Fokker E.I / E.III

A

Albatros B.I 

 

LVG

LVG B.I 

G         

Gotha LD.2 

 

P

Pfalz A.II 

AK

Albatros C.III     

 

FD

Fokker D.VII

HK                      

Halberstadt D.V 

 

AKD

Albatros D.II

G

Caudron G4 

 

RK

Rumpler C.I 

FD

Fokker D.I

 

AEG        

AEG C.IV 

AKD

Albatros D.III

 

AKD

Albatros D.V/Va    

 

 

 

 

 


AK6 Numarası verilen Albatros C.III uçağı

RK1 numarası işlenmiş Rumpler C.I uçağı

Bu standart uygulamaya rağmen bazı bölgelerde, özellikle Hicaz yarımadası bölgesinde yerli halkın Türk uçaklarını tanıyabilmeleri için uçak kanat altlarına kırmızı renkte ay-yıldız resmedildiği de olmuştur. Bu durum bölgesel bir sorundan kaynaklanmış olmalıdır.


Medine’de konuşlu 3. Tayyare Bölüğünün kanat altına kırmızı renkli ay-yıldız işlenmiştir. Bu gereklilik yerli bedevilerin kullanılan siyah-beyaz tanıtma işaretini tanıtma maları ve daha aşina oldukları Türk bayrağı desenleri ile uçakları dost bedevi kabilelerinin ateşinden koruma amacı gütmüş olmalı. Başka bölgelerde görev alan Türk uçaklarında benzer bir uygulamaya rastlanmamıştır.

Deniz uçaklarında ise durum hala karışıktır. Türk Deniz uçakları, 1. Dünya Savaşı’na içten dışa kırmızı-beyaz-kırmızı renkli daireden oluşan tanıtma işareti ile girmiş olmalı. İlerleyen tarihlerde Almanya’dan alınan ilk deniz uçaklarında tanıtma işareti olarak Türk Bayrağı kullanıldığı görülüyor. Türk Bayrağı uçak kanat altlarına ve dikey kuyruk yüzeylerine resmedilmiş. Gövde yanına da uçak numarası işlenmiş olarak görev yapmışlar. Muhtemelen 1916 ortalarında ise kara uçaklarında kullanılan siyah-beyaz kare tanıtma işareti kullanımı da deniz uçaklarında standart hale getirilmiştir.


Gotha WD.II deniz uçağının kanat altlarında ve dikey kuyrukta tanıtma işareti olarak Türk Bayrağı kullanılmıştır.

Savaşın ilerleyen yıllarında hizmete giren Gotha WD.XII uçağında ise kare fors uygulamasına geçilmiş durumda

GELECEK YAZI: İSTİKLÂL SAVAŞINDA KULLANILAN FORSLAR

Kaynak: www.kokpit.aero

Kokpit Aero

Yorum Yap