Rekortmen pilot Emrullah Âli Yıldız

  • 25/12/2015 17:57

Mustafa KILIÇ / Kokpit.aero

1909 yılında Bursa’da dünyaya gelir. Vidin’li baba ve Kafkas bir annenin oğludur. 1926’da 17 yaşında iken  Türk Tayyare Cemiyeti (T.Ta.C.) tarafından İstanbul Yeşilköy’de açılan Tayyare Makinist Mektebine girer. 1927’de birincilikle mezun olur. Dört yıllık mecburi hizmetinin ardından ayrılır.

Bursa’ya döndükten sora kardeşlerinin yanında fotoğrafçılığa başlar. Ancak havacılık aşkı içinde yaşamaya devam eder. 1934 yılında Bursa Halkevi tarafından kurulan havacılık kulübünün kaptanı E.Âli Yıldız’dır. Zaten o tarihte üzerinde çalıştığı “Bursa Yelkenlisi” adını verdiği planörü yapması bu Kulübün kurulmasını sağlamıştır.

Tamamen kendi düşüncesi ve parasıyla yaptığı Bursa Yelkenlisi ile Ziraat Mektebi yakınlarında uçuş tecrübeleri yapmaya başlar. Bursa Yelkenlisinin gövdesi 6 metre, kanat açıklığı ise 12 metredir. Âli Yıldızın bu denemeleri ile ilgili haberler ulusal gazetelere yansımaya başlamıştır.

Bursa Yelkenlisi ile ilgili haberleri okuyan THK Başkanı Fuat Bulca, E.Âli Yıldızı bir mektupla, oluşturdukları Türkkuşu’na çağırır. 22 Mayıs 1935’te kuruluşundan 19 gün sonra E.Âli Yıldız da Türkkuşunda’dır. 

RUSYA HAVACILIK EĞİTİMLERİ

10 Temmuz 1935’te Sabiha Gökçen ve yedi arkadaşının da bulunduğu grupla Rusya’ya havacılık eğitimine gönderilir. Yurda dönüşlerinde artık öğretmen olmuşlardır. 1936-1941 yılları arasında THK Türkkuşunda uçak ve planör pilotluğu ile paraşütçülük / model uçak eğitimleri verir. Havacılık kariyerinin yükselişi ise Öğretmenlik, Başöğretmenlik, İnönü Yüksek Planör Kampı Müdürlüğü, Uçak Fabrikası Tecrübe Pilotluğu (1941-1949) olarak devam etmiştir.

12 HAZİRAN 1938 E. ALİ YILDIZ’IN DÜNYA REKORU                   

İnönü Yüksek Planör Kampında Dünya rekoru kırılması o günün dergilerine şöyle yansır. Türkkuşu öğretmeni pilot Emrullah Âli Yıldız, Ş-5 (İki kişilik) planör ile yanında öğretmen adayı Sezai Göksu ile birlikte Eskişehir/ İnönü’de 14 saat 20 dakika havada kalarak rekor kırmıştır. Kalkışını İnönü “C” tepesinden yapan E.Âli Yıldız o yıllardaki dünya rekoru olan 13 saat 59 dakikayı, 21 dakika geçerek geliştirmiştir.

Planörle ilk dünya rekoru ise; Alman tayyarecilerinden Ernest Jachtmann ve Flossdorf tarafından bir MR-4 planörüyle Wermingstad Sylt’de 26/27 Kasım 1937’de yapılmıştı. Daha önce, 29 Ağustos 1936’da ise 18 saat 35 dakika/ tek başına havada kalarak bir başka Dünya rekoruna imza atmıştır.

THK GN. BŞK. ŞÜKRÜ KOÇAK’IN ÖZEL EMRİ

E.Âli Yıldız ile yapılan bir söyleşide anlatılanları okuyunca hayretler içersinde kalmıştım. Çok önemli ipuçlarını barındıran sözleri hiç bozmadan olduğu gibi siz okuyucular ile paylaşmalıyım. Bence son yıllarda sıkça vurgulanan neden yerli uçak üretemiyoruz sorusunun cevaplarından bazıları gün yüzüne çıkmakta:

“Bütün güçlüklere rağmen Nuri Demirağ çok sayıda uçak üretti (NuD-36) ve hatta üretilen bu uçaklardan Türk Hava Kurumu’da satın almak için sipariş verdi. O tarihte THK Genel Başkanı Şükrü Koçak’tı. Şükrü Koçak bir gün beni Nuri Demirağ fabrikasına uçakları görmem için gönderdi. Yetkililer uçakları bana tanıttıktan sonra ben de uçtum, o uçaklardan biriyle. Hatta uçakla akrobasi dahi yaptım. Dönüşte olumlu rapor verdim Türk Hava Kurumuna”

 

Anlaşılacağı üzere Nuri Demirağ üretimi uçakların ne kadar başarılı oldukları, onları test eden Türkkuşu pilotu tarafından da onaylanmış oluyor. Sonuç: Şükrü Koçak’ın başkanlığındaki THK uçakları almaktan vazgeçiyor ve/veya vazgeçiriliyor.

HAVACILIĞA VEDA

1947 yılında bir paraşüt atlayışında sakatlanan Yıldız Hocamız paraşütçülükten ayrılarak sadece uçuşa ağırlık vermiştir. Sakatlığının da etkisiyle yararlı olamayacağı düşüncesi ile 10 Mayıs 1948 tarihinde THK Uçak Fabrikası Müdürlüğüne bir dilekçe vererek aktif havacılık yaşamını sonlandırır. 

Fotoğrafçılıkla ilgili çalışmalar yapmaya başlar. Aynalar yardımı ile kendi fotoğrafını çekmeyi başarır. Yani bir bakıma günümüzün moda akımı 'selfie'nin de mucididir aslında Yıldız... Bir çok konuda patentin sahibidir.. Türk havacılığının rekortmen pilotu, 1996’da İstanbul’da vefat eder...

 

Mustafa KILIÇ

Havacılık Tarihi Araştırmacı-Yazar

Kilic.thk@hotmail.com