En pahalı kaza!

  • 13/01/2014 17:37

Tarihler 23 Şubat 2008’i gösteriyordu. Guam Andersen Hava Üssü’nde konuşlu olan, radara yakalanmayan bombardıman uçakları B-2’lerin için standart bir eğitim günüydü. İki uçak kalkacak ve eğitim uçuşu yapacaktı.

Üssün kule kamerasının yanı sıra pist kenarında bekleyen askerler, B-2’lerin kalkışını seyretmek için hazırlardı. İlk uçak standrat olarak pistte hızlanmaya başladı. Bir süre sonra da burnunu kaldıran uçak yükselmeye başladı.

PİSTTEN KESİLİR KESİLMEZ

Sıra ikinci B-2’ye gelmişti. Uçak hızlandı ve sürat doldurduktan sonra yumuşak bir açıyla pistten kesildi. Ancak doğru gitmeyen bir şey vardı! B-2 önce irtifa kaybetmeye başladı. Sanki yeniden inecekmiş gibi alçalan uçağın görüntülerinde pilotlar yükseliş kumandası veriyor ancak uçak buna itaat etmiyordu.

Tam bu sırada B-2 istikamet kaçırmaya başladı. Sonrasında da çok alçak irtifada

sağ tarafa doğru yıkıldı. Artık uçağı kurtaracak irtifa kalmamıştı.

İki kişilik uçuş ekibi saliselik kararla fırlatma koltuklarını kullanarak uçağı terk etti. Pilotlardan biri yara almadan kurtulurken, diğerinin hafif yaralandığı açıklandı. Taksi yolcu ve pist arasındaki boş araziye düşen uçak çarpmayla birlikte yanmaya başladı.

İNCELEME BAŞLATILDI

Amerikan Hava Kuvvetleri yetkilileri, yapılan ilk incelemede General Electric imalatı F118-GE-100 tipi motorda maksimum güçte çalışırken bilinmeyen bir nedenle yangın oluştuğunu tespit etti. Her biri 17 bin 300 libre itiş gücüne sahip motorda yangın nedeniyle takat kaybı yaşandığını, bu nedenle uçağın süratsiz kalarak sağa doğru yatışla birlikte piste vurduğu ihtimali üzerine araştırmalar derinleştirildi. İlk sonuçlar alınıncaya kadar 53 gün boyunca B-2 operasyonu durduruldu.

Ancak sonuçlar çok farklı çıktı. Uçağın uçuş kumandasını bilgisayar sisteminin sürat okuma sisteminde meydana gelen aşırı nem nedeniyle bilgileri tam olarak algılamadığı ve sisteme yanlış kumanda verdiği ortaya çıktı. Verilen yüksek kumanda nedeniyle uçak pisten kesilmesiyle birlikte 30 derecelik bir tırmanış açısıyla yükselmeye çalışmış ve sonrasında B-2 süratsiz kalarak yıkılmıştı.

1989 MODELDİ

Düşen 1989 model “Spirit of Kansas” adlı uçağın bu güne kadar 5 bin 176 saat uçmuştu. Kazayla birlikte Amerikan Hava Kuvvetleri’ndeki B-2 sayısı 20’e düştü.

1980’lerin ikinci yarısında radara yakalanmayan yeni nesil stratejik bombardıman uçağı olarak geliştirilmeye başlanan B-2’ler, ABD’nin savunma bütçesindeki 1.4 milyar dolarlık fiyatıyla en pahalı uçak unvanını elinde bulunduruyor.

ÖZEL YAPI

Dış yapısı radar dalgalarını emen ve minimum yansıtma yapan tasarıma sahip uçaklar 18 bin 144 kilogram ağırlında bomba ve füze taşıyabiliyor. Yakıt ikmali yapmadan 9 bin 600 kilometre uçabilen B-2’ler, ilk olarak 1999’da Kosova’da kullanıldı. B-2’ler Irak’taki operasyona ABD’deki Missouri’de bulunan Whiteman Hava Üssü’nden havalanarak katıldı. Hiçbir yere inmeden havada yakıt ikmali ile yapılan bu uçuşlar ortalama 30 saat sürüyordu.

İKİNCİ KAZA

Düşen B-2 tamamen hurdaya ayrıldı. Araştırmaların sonuçlanmasının ardından tüm uçaklardaki sistemler yenilendi. Yine bir şubat ayında bu sefer yerde çıkan bir yangın B-2 uçağında ciddi hasara neden oldu.

Andersen Hava Üssü’ndeki olayda, AV-11 kuyruk numaralı Spirit Washington uçağında, motor çalıştırma sırasında yangın çıktı. Olaya hemen müdahale eden yer ekibi yangını söndürmeyi başardı.

ÜÇ YILLIK ÇALIŞMA

Uçağın ana yapısı kompozitten meydana geldiği için yangın hızla ilerlemiş ve güçlükle kontrol altına alınabilmişti. Gövdenin tamiri için Amerikan Hava Kuvvetleri ve imalatçı Northrop Grumman özel bir çalışma başlattı. Farklı teknikler hayata geçirildi.

Bunlardan biri de yangınları oluşan ve uçağın gövdesine yapışan isin temizlenmesiydi. Bunun için gövdenin üzerine kuru buz serildi. Özel temizlik malzemeleri ile kuru buz sayesinde is zarar verilmeden parçalar üzerinden alınabildi. Tüm bu çalışmalar yaklaşık üç yıl sonrasında tamamlandı ve uçak yeniden servise verildi.