f Türkiye'nin F-35 program ortaklığının askıya alınması Türk şirketlerini vuracak
Fatih Yılmaz

Türkiye'nin F-35 program ortaklığının askıya alınması Türk şirketlerini vuracak

  • Son Güncelleme: 19/07/19 17:13:28
  • 14

Türkiye ile ABD arasında yaşanan S-400 krizinde maalesef beklenen oldu. ABD, üretim programında ortak olduğu Türkiye’yi F-35 savaş uçağı projesinde askıya aldı. Lockheed Martin imalatı, beşinci nesil F-35 savaş uçağının üretiminde İngiltere’den İsrail’e, İtalya’dan Avustralya’ya, Danimarka’dan Kanada’ya, Norveç’ten Hollanda’ya kadar dev bir global tedarik zinciri bulunuyordu. Türkiye’nin projeye olan katkısının askıya alınmasına diğer ortakların ne tepki vereceği merak ediliyor.

Kokpit.aero yazarı uyarmıştı: F-35 krizinde geri dönülmez yola giriliyor

PROJEDE AKSAMA 2 YILI BULABİLİR

Türkiye'nin imalatçılar arasından geri çekilmesiyle F-35 üretiminin en az bir yıl, en fazla da iki yıla kadar aksayabileceği ifade ediliyor. Bu konuda ABD diğer ortaklar arasında paylaşım konusunda sürekli yedekli olarak ilerliyor.

Türkiye’nin F-35’lerin imalatına yaptığı katkı, ortak üretim sürecinde yer alması, projenin Türk savunma sanayii şirketlerinin sağladığı yüksek teknolojik kabiliyet, ülkemize getirilen 10 milyar dolarlık katkı düşünüldüğünde Türkiye’nin F-35 programında çıkarılmasının maliyeti büyük olacak. Türk şirketleri elde ettikleri bu kabiliyetleri şimdi yerli MMU projesine yönlendirecek, F-35’e alternatif olarak alınacak 5.nesil savaş uçağı anlaşmalarında ortak üretim üzerine yoğunlaşacak.

ÜRETİMDE HANGİ TÜRK ŞİRKETLERİ YER ALIYORDU?

ALP HAVACILIK

2004 yılından bu yana programa destek veren Alp Havacılık, F-35 uçak gövdesi yapısal parçaları ve asambleleri, iniş takımı bileşenleri ve motor için F135 motoru titanyum entegre kanat rotorları üretiyordu.

ASELSAN

F-35 Elektro Optik Hedef Sistemi’nin parçası olan gelişmiş optik bileşenler için üretim yaklaşımları geliştiren ve F-35 CNI Aviyonik Elektronik Arabirim Kontrol Cihazı üzerinde Northrop Grumman ile birlikte çalışan ASELSAN ayrıca yakın zamanda tam ölçekli üretim faaliyetlerini başlatacaktı.

AYESAŞ

AYESAŞ iki temel F-35 bileşeni olan füze uzaktan kumanda arabirimi ve panoramik kabin ekranının elektronik kartlarının tek tedarikçisiydi.

HAVELSAN

2005 yılından bu yana F-35 eğitim sistemlerini destekleyen HAVELSAN, gelecekte Türk F-35 Entegre Pilot ve Bakım Eğitim Merkezi (ITC) ve Türkiye’deki ilgili eğitim sistemlerinin geliştirilmesi için öncü bir rol üstlenecekti.

KALE HAVACILIK

2005 yılından bu yana F-35’i destekleyen KALE HAVACILIK, TAI ile birlikte F-35 uçak gövdesi yapısal parçalarını ve düzeneklerini üretiyordu. Üç uçak tipinin de iniş takımı kilit asambleleri için Heroux Devtek’i tek tedarikçi olarak destekleyen Kale Havacılık ayrıca, motor donanımlarının üretimi amacıyla İzmir’de Pratt & Whitney ile bir ortak girişim oluşturmuştu.

MIKES

2004 yılından bu yana F-35 Programı’nı destekleyen MIKES, British Aerospace Engineering (BAE) ve Northrop Grumman için F-35 uçak bileşenleri ve asambleleri sağlıyordu.

ROKETSAN VE TUBİTAK-SAGE

ROKETSAN ve TUBITAK-SAGE birlikte, F-35 uçağında dahili olarak kullanılacak hassas güdümlü Stand-off Füzesi’nin (SOM) geliştirme, entegrasyon ve üretimini yürütüyordu.

TUSAŞ

2008 yılından beri F-35 Programı’nı stratejik olarak destekleyen ve tüm F-35 uçaklarında kullanılan donanımları sağlayan TUSAŞ (Türk Havacılık ve Uzay Sanayii), Northrup Grumman ile birlikte uçak orta gövdesi üretim ve montajı, kompozit dış kaplama ve silah bölmesi kapakları ile fiber kompozit hava girişi kanallarının üretimini yürütüyordu. Havadan Yere Pilonlar ve adaptörler dahil F-35’in Alternatif Görev Ekipmanları’nın (AME) yaklaşık yüzde 50’sini üreten TUSAŞ, Pratt and Whitney ile imzaladığı stratejik anlaşma doğrultusunda önümüzdeki dönemde FACO ve MRO&U için ülke ve bölgede lider konumu hedefliyordu.

 

Kaynak: www.kokpit.aero

Kokpit Aero

Yorum Yap