Hangi lisansla hangi hava aracını uçurmak mümkün?

  • Son Güncelleme: 7/12/18 11:09:03
  • 0

Hızla gelişen havacılık bir anda karşınıza teknolojisi çok basit ama inanılmaz performanslı hava araçları çıkartabiliyor. Öğretmen Pilot Oben Oğultarhan geçtiğimiz günlerde bu konuyla ilgili bir yazı hazırlamıştı.

Yazının ertesi gün Öğretmen Pilot Haluk Özil’den de bir cevap aldık. Bu yazıyı da Kokpit.aeroda yayınladık.

Haluk Özil’in yazılarına Oben Oğultarhan farklı bir açıyla bakarak bu yazıyı kaleme aldı. Kokpit.aero olarak havacılığımızın temeli olan sportif havacılığı katkı sağlayacak bu tartışmaya sayfamızda yer veriyoruz… Diğer havacılarımız bu yazılara katkı sağlamak isterse, sayfalarımız açık. Bizlere info@kokpit.aero mail adresinden ulaşabilirsiniz…

Oben OĞULTARHAN

Öğretmen Pilot

http://www.kokpit.aero/lisans-karmasasi-yasanmasin konusundaki muhataplığımdan dolayı ilgili görüşlerimi aşağıda siz sayın okuyucularım ile paylaşmayı bir görev kabul ederim.

Camiadan bazı isimler benim ‘TİCARİ’ kaygılarımdan bahsediyor. Ben bir şirket sahibi değilim, ülkemizin en önemli üniversitelerinden birisinde, mülayim bir maaşa çalışan bir öğretmen pilotum ve şu an itibarı ile TİCARETLE HİÇ BİR ALAKAM YOKTUR. Benim görevim sadece doğruları, bildiğim gerçekler çerçevesinde ve ispatları ile ifade etmek, ülkem havacılığının en az 20 sene sonrasının sorumluluğunu omuzlarımda hissedebilmektir.

Çok değerli Haluk Özil hocamın (YAZISI) ifade ettiği gibi toplam kalkış ağırlığı 475Kg. Fazla olan hava araçları ile ancak aşağıdaki şartlarda uçabilirsiniz. Şöyle ki;

22/Ağustos/2018 tarihli, REGULATION (EU) 2018/1139 EASA temel EASA kanunun, L 212/85-87 sayfaları 1. Maddesi altında belirtildiği üzere.

 

Bu sayfada bahsedilen hava araçları için diyor ki;

Bu aşağıdaki hava araçları (detay ve tercümeye girmiyorum) EASA TASNİFİ DIŞINDADIR diyor. Yani, özet olarak BEN BU AŞAĞIDAKİ HAVA ARAÇLARINA KARIŞMAM, kendi milli lisanslandırmanız ile nasıl yapmak istiyorsanız öyle yapınız diyor.

Peki, bunu nereden anlayacağız? HAVA ARACININ TİP SERTİFİKASINDAN(TCDS) ANLAYACAĞIZ. Hava aracının, üzerinde EASA logosu olan bir TİP SERTİFİKASI YOKSA eğer, yani tip sertifikası sadece ULUSAL ise o zaman o hava aracı EASA’nın tasnifi dışındadır, yani yukarıda ki kapsama girer. O zaman o hava aracı UPL ile uçurulabilir.  Ancak hava aracının EASA TCDS var ise ve ülkemizde bu hava aracını EASA TCDS altında tescil ettirdiyseniz o zaman bu hava aracında UPL ile uçamazsınız, hava aracını sadece EASA FCL kapsamındaki lisanslar ile uçurabilirsiniz, bunun asgarisi de LAPL’dir.

EASA tip sertifikası olmayan bir uçak kötüdür ya da sorunludur diye bir şey kesinlikle yok. Haluk hocamın da örneklediği gibi bir üretici bir hava aracı yapar tasarlar toplam kalkış ağırlığı 600kg dır, 1300 kg.dır önemli değil. Ancak EASA TCDS yoktur ve/veya ülkemizdeki tescili EASA TCDS üzerinden değil, ulusal lisansı üzerine yapar ve PERMIT to FLY ile uçurursunuz o zaman sıkıntı yok UPL ile EASA TCDS olmayan her hava aracı ile ülkemizde Permit to Fly ile uçabilirsiniz(!).  UPL ile 25 Tonluk Douglas DC-3 (C-47) uçağını dahi UPL ile uçurabilirsiniz (EASA’nın yukarıdaki talimatı gereği ☺ ) peki;

“UPL” doğru lisans adı mıdır?

Bana göre KESİNLİKLE HAYIR (ülkemiz EASA kanunlarını esas kabul ettiği sürece), EASA lisansları şöyle ayırıyor;

EASA HARİCİ Milli lisans ile uçurulabilen hava araçları (Yukarıda açıklandı)

EASA ile bir şekilde ilişkilendirilmiş hava araçları (LAPL, PPL, CPL, ATPL ile uçurulabilir hava araçları)

Bu durumda da UPL bana göre doğru lisans ismi değildir, bana göre olması gereken MPL ( Milli Pilot Lisansı – (NPL) National Pilot License) olmalıdır ve MPL altında da yukarıda sıralanmış olan EASA’ının tasnif dışı tuttuğu hava araçları için sınıf yetkisi bu lisans altında verilmelidir. Örnek;

EASA’nın yukarıda ki talimatına göre P-51 Mustang uçağı tasnif dışıdır. Şimdi, bu uçak ülkemizde var, bu durumda bu uçak tek milli lisansımız UPL ( Ultralight Pilot License ) ile mi uçurulacak? Bilemem, otoritenin kararı ve taktidir. Ancak tasnif dışı bırakıldığı için ülkem SHGM’si bu durumdaki uçaklar en az PPL ile uçurulabilir diyebilir. Yorum yapamam.

Ancak yukarıdaki ispata istinaden bir gereklilik olan Milli Pilot Lisansının sadece UPL ya da ÇHHA diye sınırlandırılması bana göre yetersizdir.

Diğer bir olası durum canım devletim der ki herkesin ihtiyacı kendisine göre, biz havacılıkta artık EASA filan takip etmiyoruz kendi ihtiyacımıza göre kendi gereklerimiz üreteceğiz der tüm standartları ret eder BAŞIM ÜZERİNE… Devletim ne taktir ederse derhal gereği için elimden geleni yaparım.

Ülkemizde hangi lisanslar var ?

1) UPL – Ultralight Pilot License adı altında tek bir tane MİLLİ LİSANS

2) EASA doğrultusunda hazırlanmış olan SHY lisanlarımız ( LAPL, PPL, CPL, ATPL)

İngiltere

http://www.lightaircraftassociation.co.uk

Yani ne diyor? EASA’nın ve İngiliz sivil havacılık otoritesinin bakmadığı bütün hava araçlarının otoritesiyiz diyor… Toplam kalkış ağırlığı ne olursa olsun, ben yetkilendiririm, ben ilgilenirim diyor.

Çek Cumhuriyeti

https://en.laacr.cz/about-laa.htm yani ne diyor? 450 kg kadar olan hava araçlarına biz bakarız diyor.

Peki, madem örnek Çek Cumhuriyetinden buyrun Çek Cumhuriyetinin en büyük okullarından birisi;

https://www.f-air.cz/en/ull-a

Ne diyor? Benim vereceğim ultralight pilot license ile seni en çok 472,5 kg. kadar pilot yapabilirim diyor.

Milli tescilli hava araçları ve ayrıca EASA ile ilişkilendirilmiş hava araçlarının ayrımını doğru yapabilmek çok önemlidir.

HAVA ARACI TİP SERTİFİKASI DETAYLANDIRMA ve SERTİFİKA ÖRNEKLERİ.

Hava araçlarının Tip Sertifikası artık öyle toplam kalkış ağırlığına göre yapılmıyor arkadaşlar. Tip sertifikası ve üretim standartlına göre yapılıyor. Ne demek bu?

Milli Tip Sertifikası ( kalkış ağırlığı ve toplam koltuk sayısı ne olursa olsun ) Experimental (deneysel) hava araçları, Permit to fly ile uçan hava araçları

ELA-1 ve ELA-2 göre üretilmiş hava araçları

LSA

VLA

CS-23 Hava araçları. Hemen ispatlara geçelim, Örneğin;

AERO AT-3 R100 Hava Aracı, tip sertifikası numarası, EASA TCDS A.021 (linki (tıklayınız) bu uçağın toplam kalkış ağırlığı sadece 582 Kg. Ancak, EASA tip sertifikası var ve CS-VLA kategorisinde. Uçağın gece VFR uçabilir onayı da var. Yani VLA olması için illaki 750 kg olması gerekmiyor hava aracının. Bu hava aracını bu TCDS ile ülkemizde tescil ederseniz EASA ile ilintili olduğu için UPL ile uçuramazsınız.

Aero AT-3 R100 hava aracının aynı zamanda Polonya Sivil Havacılığından Part-21 dâhilinde MİLLİ sertifikası da var, işte bu hava aracını Polonya’nın bu milli sertifikası ile alır ithal eder ve bu şekilde ülkemizde tescil ederseniz o zaman UPL ile uçabilirsiniz.

Flight Design CT Hava Aracı

EASA TCDS TİP SERTİFİKASI (EASA.TCDS.A.537 linki = tıklayınız

Flight Design CT Hava Aracı’nın Milli Sertifikası

 

TECNAM P92 HAVA ARACI

Tecnam P92 Hava Aracı (EASA.TCDS.A. 412 Linki= TIKLAYINIZ

Tecnam P92’nin İtalyan MİLLİ tip sertifikası

Eğer bu hava aracını milli lisansı dâhilinde tescil ederseniz ülkemizde MİLLİ LİSANS (UPL) ile dahi uçurabilirsiniz demektir.

Sevgili Haluk Özil hocamın örneklediği hava araçları:

Stream TL-Ultralight hava aracı = Toplam kalkış ağırlığı 600Kg dır. EASA TCDS’i yoktur, Permit to fly ile UPL lisansı imtiyazları dâhilinde uçurabilirsiniz.

Aeropilot Ultralight hava aracı = EASA TCDS’i yoktur, Permit to fly ile UPL lisansı imtiyazları dâhilinde uçurabilirsiniz.

Atec Ultralight hava aracı = EASA TCDS yoktur, Permit to fly ile UPL lisansı imtiyazları dâhilinde uçurabilirsiniz.

TL-Ultralight 2000 hava aracı = Özellikle Sting S4 versionu, şahane bir hava aracıdır. Bira zaman önce ilk çıktığında uçtuğum bir hava aracıdır. LSA sertifikalısı 600kg, Ultralight versiyonu 472,5 kg limitlidir. EASA onaylı versiyonunu alırsanız UPL ile uçamazsınız ancak üreticisnin milli sertifikası ile alır, ülkemizde de permit to fly ile tescil ederseniz UPL ile uçabilirsiniz.

Ben bir örnek daha vereyim… WT9 Dynamic LSA hava aracı

Görüldüğü gibi tahditlidir….. EASA tip sertifikası olduğu için UPL ile uçamazsınız, EASA lisansı gerekir (asgari LAPL) ancak bu hava aracı da tahditli olduğu için eğitim uçuşu yapamazsınız ve PIC için de kiraya verememeniz gerekir.

İhtiyaç durumunda başka örnekleri çok hızlı şekilde verebilmem de mümkündür.

SONUÇ:

Ülkemiz EASA kanun ve talimatlarını takip ettiği sürece yukarıdaki ifadelerim ispatlıdır.

EASA’yı takip ettiğimiz sürece UPL isimli ancak esasen MİLLİ LİSANSIMIZ olan lisans ile uçurulabilecek hava araçları sadece en yukarıda açıklanmış olan EASA tasnifi dışında kalan hava araçlarıdır. Bu hava araçları içerisinde toplam kalkış ağırlığı sınırlaması yoktur. Tip sertifikasında EASA yazan bir hava aracını sadece EASA ve SHY lisansları ile uçurabilirsiniz. DİKKAT… Hava Aracının tip sertifikasında FRANCE yazması, EASA onaylıdır anlamına GELMEZ. Hava aracı almadan önce tip sertifikasının ne olduğunu muhakkak araştırınız.

Eğer herhangi bir hava aracını ülkemizde sahip olduğu EASA Tip Sertifikası (TCDS) ile tescil ederseniz o zaman o hava aracını asgari bir EASA lisansı (LAPL) ile uçurmanız gerekir.

Yok eğer bir hava aracını EASA tip sertifikası OLMADAN, permit to fly ile ya da experimental olarak tescil ettirirseniz o zaman da sadece UPL lisansı ile uçabilirsiniz.

Bir hava aracının hem EASA hem de Milli sertifikasyonu var ise, BANA GÖRE bu hava aracı nispeten daha güvenlidir. Zira bu durum, adam bir üretim yapmış ister EASA onaylı bir hava aracı diye işleyin ister Ultralight muamelesi yapın diyor.

Malum ÇHHA sektörünün, havacılık sektörünün en çok getirisi olan PIC sektöründen nasiplenebilmek arzusu vardır. Ancak, EASA tip sertifikası olsa dahi, uçuşa elverişlilik onayı RESTRICTED olan, genel kapsamda LSA durumundaki hava araçları ile direk ya da dolaylı ticaret yapılmasını, eğitim uçuşları veya PIC uçuşlar için kiraya verilmesini kesinlikle uygun görmediğimi ve son derece büyük emniyet riskleri gördüğümü önemle vurgularım. Bir hava aracı kiralamadan önce o aracın asgari EASA TCDS’i olduğundan ve bu TCDS içerisinde bir tahditi ( restriction ) olmadığından emin olunuz.

Dip Notlar:

Havacılığa başlangıç adımım olan paraşütçülüğümde hocalığımı yapan, ellerinden daima saygı ile öpeceğim ve anacağım sevgili Haluk Özil hocamın (ağabeyimin) ilgili cevabının sadece çok tecrübeli bir havacının şahsi görüşleri ve değerlendirmeleri, hocamın çok yakın gelecekteki beklentileri olduğu şeklinde değerlendiriyorum ve SHGM’nün resmi açıklaması olarak almıyorum.

Tabii diğer enteresan bir nokta da keşke şahsıma, arkamdan “UPL’ci değil ki, neden bu işlere karışıyor” diyen SEKTÖR ULEMASI, UYANIK devrelerim, arkadaşlarımda burada bilgi, tecrübe ve birikimlerini paylaşsalar, dile getirseler de bende eksiklerimi tamamlayabilsem, hatalarım varsa düzeltebilsem demeden geçemiyorum. Nerede bizim ÇHHA uzmanı arkadaşlarımız bilemiyorum.

Galiba, benim hiçbir zaman öğrenemeyeceğim ve uygulayamayacağım sadece ülkemize ait bir gerçeği daha yaşadık.

“Her doğru, her yerde ve her zaman söylenmez…”

Kaynak: www.kokpit.aero

Facebook

Kokpit Aero

Yorum Yap