İHA uçurmak için pilot olmaya gerek var mı?

  • 05/12/2018 05:58

Son yıllarda İnsansız Hava Araçları (İHA) giderek orduların ana vurucu gücünü oluşturuyor. Sivilde de yoğun olarak kullanılıyor. İHA pilotları olarak gerçek pilotlar kullanılıp pahalı bir operasyon mu yapılmalı? Yoksa çok iyi bilgisayar oynayan gençler de İHA kullanabilir mi? Bu çözüm gerçekçi mi?

Bu sorunun cevabı Amerikan Hava Kuvvetleri tarafından uzun süredir aranıyor. ABD Hava Kuvvetleri envanterine aldığı MQ-1 Predator ve MQ-9 Reaper İHA’lar için pilot arıyor. Kuvvet eleman ararken sadece eğitimli pilotlara bakmıyor. Bu uçakları uçurmak için askeri pilot olma zorunluluğu yok. Bu da beraberinde pek çok tartışmayı getirmekte. Pilot olmayan İHA’ları uçurmasının yanı sıra ‘Tetiği kim çekecek’ soruları da cevap arıyor. 

İHA’ların diğer uçaklardan farklı bir kontrol donanımına sahip. Bazen komuta merkezleri, İHA’dan binlerce kilometre uzaklıkta. Örneğin Afganistan’da uçan İHA, ABD’de bir yerden yönetiliyor.

Üniversite deney konusu

Benzer bir çalışma Liverpool üniversitesi Psikoloji, Sağlık ve Toplum Enstitüsü tarafından yapıldı. Yapılan bu araştırmada Microsoft tarafından geliştirilen Flight Simulator FSX uçuş simülatörü deneyimi olan kişilerin yeteneklerini ölçmek amaçlandı. 

Bunun için bilgisayar oyunları oynayanları, askeri veya sivil pilotaj eğitimi olan pilotlar, genel havacılık pilotları ve deneyimsiz Kişiler olmak üzere üç farklı grupla kıyaslanıyor.

Bunun için İHA kontrol panellerinin bilgisayar üzerinde Microsoft FSX ortamında yeniden oluşturuldu. Burada denekler üç farklı senaryoda inceleniyor. Tehlike içeren durumlar da hareket etme yetileri değerlendirilmekte.

Gerginlik oranı önemli bir belirleyici

İncelenen en önemli faktör zor koşullar altında soğukkanlı hareket edebilme. Profesyonel pilotlar bu durumda en yüksek performansı gösteriyor. Öte yandan tecrübeli oyuncular da genel havacılık pilotlarından daha yüksek bir performans göstermekte. Ayrıca aldıkları skorlar da tecrübeli pilotlara yakın. Bunun sebebi oyuncuların konsol başında kokpitte yaşanan korkuya maruz kalmaması. Duygusal gerginlikler yaşamayan denekler akılcı kararlar alıyor.

Bilgisayar oyuncularının gelişmiş el ve göz koordinasyonu

Bilgisayar oyuncularının el ve göz koordinasyonunun gelişmiş olması onların yalıtılmış dijital ortamda daha başarılı hareket etmesine olanak sağlıyor. 

Öte yandan kokpit ortamında fazla faktörün bir arada bulunuyor. Daha geniş bir kontrol sistemi ve dış faktörler de hareket kabiliyetini etkilemekte. Böyle bir ortamda uçucu pilotların yeteneği ön plana çıkıyor.

Yapılan araştırmaların ucu açık. Bu yüzden daha kesin sonuçlar için araştırmaların genişletilmesi gerekiyor.

Çeviren: Yavuz Selimhan KILINÇ