14 Türk pilotunun yattığı İngiltere’deki Türk Hava Şehitliği

  • 11/05/2019 10:42

Kemal Bülent Edalı

Kaptan Pilot

Arka sandalyede oturan İngiliz öğretmen pilot Chap, aniden lövyeyi sağa yatırıp, yukarı doğru çekerken, “ pull up, pull up, right turn” diye bağırmaya başladı.

1932 yılının Kasım ayında, Hitler’in lideri olduğu Naziler, Almanya’da iktidarı ele geçirmiş, 1939 yılının Eylül ayında, Polonya’yı işgal etmeleri ile birlikte II. Dünya Savaşı’nı Avrupa’da resmen başlatmış, bir kaç yıl içinde, başlangıçta Ruslar ile işbirliği yaparak Orta ve Doğu Avrupa’yı, sonra da İspanya ve İtalya hariç nerede ise Avrupa’nın tamamını işgal etmiş, ilerleyen yıllarda Japonlar ile de işbirliği yaparak Ruslara da savaş ilan etmişti. Savaşın başlamasından sonraki dört yıl içinde nerede ise bütün Avrupa’yı işgal eden Almanlar, her gün İngiltere’ye, özellikle Londra ve etrafında ki yerleşim yerlerine yüzlerce uçakla hava saldırıları düzenleyerek ana kıtanın dışına da çıkmıştı.

Londra’nın yaklaşık 136 mil kuzeyinde, İngiliz Hava Kuvvetleri Pilotlarına uçuş eğitimi veren Cronwell Hava Üssü’nde, akşamları Alman uçaklarının saldırısına karşı tedbir amacı ile karartma uygulanıyor, gece uçuşlarında iniş kalkış eğitimleri genelde, üssün biraz uzağında, Coustor’da ki çim alanda yapılıyordu.

TELSİZLER KAPALI UÇULUYOR

Bu uçuşlarda, tedbir amaçlı telsizlerde kapatılıyor, sevk ve idare, kırmızı ve yeşil ışıklı büyük fenerlerin, kesik kesik veya uzun uzun yakılması ile sağlanıyordu. Bu ışıklı işaretlerin her birinin mors alfabesindeki gibi bir anlamı vardı.

İngiliz yapımı, Miles Master Mk II eğitim uçağının ön sandalyesinde oturan, Teğmen Tuna’nın gözleri biraz ilerideki kulübeden eğitim subayının kalkış yapabilmesi için yakacağı kesik kesik yeşil ışıkta idi. İlk yalnız gece uçuşu olduğu için biraz heyecanlı idi, ama arkasındaki uçakta devre arkadaşı Hakkı’nın, filonun en sevilen uçuş öğretmeni Chap ile yalnız kontrol uçuyor olması onu biraz rahatlatıyordu. Aslında uçuş öğretmeninin tam ismi Chapman idi, ama filoda ki tüm Pilotlar ona kısaca Chap (çatlak) diyordu.

Pist başındaki heyecanlı bekleyişi, artık sıkmaya başlamıştı. Bir ara, kafasını kaldırıp gökyüzüne baktı. Bu aylarda, hava genelde bulutlu ve yağmurlu olurdu. Oysa bu gece gökyüzü nerede ise yıldızlar tek tek sayılacak kadar açıktı. Bu güne kadar şansı hep yaver gitmişti. Bir kez daha Tanrı’ya şükretti. Derin bir nefes çekip, tekrar kulübeye baktığında, cılızda olsa, kesik kesik yanan yeşil ışığı gördü. Kalbi nerede ise göğüs kafesinden dışarı çıkacakmış gibi hızlı hızlı atmaya başladı. Sol eli ile gaz kolunu ileri doğru açarken, frenlerin üzerindeki ayaklarını çekti.

İLK GECE YALNIZ UÇUŞ

Uçak önce yavaş yavaş sonra hızla, çim düzlüğün üstünde ileri doğru hareket etmeye başladı. Lövyeyi ileri doğru bastırırken, gözleri ile bir dışarı bir bordo panelindeki sürat saatine bakıyordu. Kalkış sürati gelince lövyeyi yavaş yavaş kendine doğru çekmeye başladı. Daha önce gündüz bir kaç kere yalnız uçmuştu. Ama bu ilk yalnız gece uçuşu idi. Uçak yerden kesildikten sonra, kalbinin atışı biraz yavaşlamış ve sakinleşmişti. Bir taraftan dışarı bakarken, diğer taraftan da bordo panelindeki irtifa, istikamet ve sürat saatlerine bakıyordu. Bir anda süratinin düşük olduğunu fark etti, burnu biraz daha ezdi. Bu arada irtifasıda gelmişti. Uçağı sola doğru yatırarak rüzgar altına girdi. Piste paralel olunca yatıştan çıkıp, düz uçuşa geçip, gaz kollarını ayarladıktan sonra, pisti takip etmeye başladı. Hakkı’nın uçağı pist içinde koşturuyordu.

BEYAZ İZLER

Türkiye’ye döndüklerinde Spitfire uçuracakları için çok mutluydu. Uçuş saatlerine baktı. İleri baktı. Kalbi yeniden hızlı hızlı atmaya başladı. Son dönüşe gelmeden uçağının sağından solundan arka arkaya beyaz renkte işaret fişeklerinin geçtiğini gördü. Önce bir anlam veremedi. Bir kaç saniye içinde, gaz kolunu tamamen kesip, uçağını sola doğru yatırıp, burun aşağı verip pisti karşılamaya çalıştı. Aynı anda tam üstünden, çok yakın, hızla bir karaltının ileri doğru geçtiğini gördü. Arkasından kısa bir süre baktığında bunun bir Alman uçağı olduğunu anladı. Kalbi yerinden çıkacaktı.

Sağından solundan geçenlerin işaret fişeği değil, mermi olduğunu o an anladı. Zar zor pisti karşılayıp, biraz süratlide olsa toprağa indi, dizlerinin bağı çözülmüştü ama gittikçe artan bir kuvvetle frenlere bastı. Biraz sonra uçak hafif sola doğru yıkılarak durdu. Motoru bile durdurmadan, park frenine alıp, seri şekilde uçağı terk etti. Sol dikme katlanmıştı. O sırada Filo Komutanı ve bir kaç asker koşa koşa uçağın yanına geldi. Tuna, “Komutanım, Almanlar” deyip söze başlamıştı ki, Komutan, sol elini kaldırıp susmasını işaret ettikten sonra, “Biliyorum, geçmiş olsun, şimdi sakin ol ve bana yardım et” dedi. Askerlerinde yardımı ile, uçağın sol kanadının altından tutup yukarı doğru kaldırdıktan sonra askerlere o pozisyonda tutmalarını söyleyerek, kanadın altına girip içe katlanmış olan dikmeyi düzeltmeye çalıştı. Düzelincede askerlere kanadı bırakmalarını işaret edip, Tuna’ya dönerek, “uçağa atla hemen hangara götür.” dedi. Tuna verilen emri yerine getirip, uçağı hangara park ettikten sonra, filo binası olarak kullanılan barakaya doğru koşturarak gitti. Onu barakaların önünde bekleyen devre arkadaşları karşılayıp tek tek sarılıp geçmiş olsun dedi.

DÜNYAYI SARAN SAVAŞ

Aslında savaş 1931 yılının Eylül ayında Japonların Mançurya’yı işgali ile başlamıştı. 1936 yılının Mayıs ayında, Faşist İtalya ile Nazi Almanya’sı arasında imzalanan İşbirliği Anlaşması ile Mihfer İttifakı’nın kuruluşu, savaşın Avrupa’da çok şiddetli geçeceğinin habercisi idi. Birinci savaşın bitimesinin üzerinden yirmi yıl geçmeden Dünya yeniden iki kutuba bölünmeye başlamıştı.

Savaşın resmen başlamasından yaklaşık kırk gün sonra Türkiye ile İngiltere ve Fransa arasında işbirliği anlaşması imzalandı. Bu anlaşmaya göre, İngiltere, Türk savaş pilotlarının uçuş eğitimlerini, İngiltere’de Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAF) tarafından verilmesini kabul etti. Kara Harp Okulu’ndan, 1941, 1942, 1943 yıllarında mezun olup, sağlık kontrolünden geçipte sağlam olan Teğmenler, pilotaj eğitimi için İngiltere’ye gönderildiler.

Gece yalnız Kontrol uçuşu için, kalkış yapan Teğmen Hakkı, pist istikametinde tırmanışını tamamlayıp, 1.000 feette, rüzgar altına doğru dönmek için tam yatışa girdiği anda kafası sola doğru düştü. Ne boyun kasları, ne göbek kasları, ne de kol kasları beynine itaat etmiyordu. Uçak onun isteği dışında aksi yöne doğru hareket ederken, kolları da isteği dışında iki yanına doğru sarktı, bir kaç saniye içinde de gözleri karardı. Kendine geldiğinde, Chap’in, “son of bich, fuck, shit” diye durmadan küfür ettiğini, uçağı yukarı aşağı, sağa sola sertçe yatırdığını fark etti. Uçağın yanından, gecenin karanlığında, beyaz renkli, izli mermiler geçiyordu.

Kulübenin önünde merakla bekleyen teğmenlere, sesi titreyerek, tamamen hisli kavlel vuk-u ile uçağı yatırıp inişe geçtiğini anlatan Teğmen Tuna, bir Alman uçağının saldırdığını, daha sonra anladığını söyledi. Cümlesini bitirmişti ki, sol tarafta ki hangarların arka tarafından önce bir ışık topu yükseldi sonra büyük bir patlama sesi geldi. Hep birlikte koşarak oraya doğru giderken, yanlarından, siren çalarak itfaiye araçları geçiyordu.

Tarih 1943, 3 Eylül’ü 4 Eylül’e bağlayan gece, günlerden Cuma idi.

1941 yılında Kara Harp Okulundan mezun olan Teğmen Hakkı Akarçay, RAF’ta uçuş eğitim görüpte, o güne kadar şehit olan yedinci teğmendi. Daha sonra 5 teğmen daha düşerek şehit oldu. iki teğmende kaza geçirerek öldü ve Londra’nın batısında, yaklaşık 30 dakikalık mesafedeki Brookwood mezarlığı içindeki Türk Hava Şehitliğine gömüldüler.

Sabah kalkar kalkmaz, ilk olarak, tren ile Brookwood’daki şehitliğe gidip, 75 yıl önce vatan savunması için eğitim alırken ölen aziz şehitlerimizi ziyaret ederek, gururla dalgalanan bayrağımız altında, şükranlarımızı ve saygılarımızı ilettik.

ŞEHİTLİKLE İLGİLİ DETAYLI BİLGİ İÇİN TIKLAYIN