Mustafa Kılıç

İnönü’nün taktığı o madalyanın sırrı

  • Son Güncelleme: 10/12/17 08:27:12
  • 1

Geçen gün, görevde olan çok sevdiğim bir havacı astsubay kardeşim aradı. Uzun uzun sohbet ettik. Mesleki ahlakına ve saygısına çok değer verdiğim bu kardeşim, uzun süredir üzerinde çalıştığı kitabı hakkındaki son değerlendirmelerini paylaştı benimle.

Açıkça belirtmem gerekirse dört gözle bu kitabın bitmesini bekliyorum. Kitabı; havacı astsubayların tarihini anlatıyor. Bittiğinde muvazzaf ve emekli her astsubayın başucu kitabı olacak nitelikte. Aslında kitabı bitti, ancak basımı konusunda birtakım prosedürleri henüz aşabilmiş değil. Umarım en kısa zamanda aşar. Zaten aştığında hepimiz, yani tüm havacılar ne kadar değerli kaynak bir kitap olduğunu göreceğiz.

PAZARDA SATILAN BELGELER

Sohbet kesilemez derece güzel olunca, birçok konuya değinme şansımız oldu. İçlerinden en günceli de pazar tezgâhlarına kadar düşen havacılık belgeleri oldu. Konuya aniden giriş yaptım bağışlayın. Ankara’da her ayın ilk Pazar günü, Aşağı Ayrancı Pazar yerinde Antika Pazarı adı altında tüm yeni ve eski eserler tezgâhlara serilir. Her zevke ve kesime hitap eden belge, obje ve fotoğraflara rastlamanız mümkün.

Onlarca eski fotoğrafın tümüne yüz elli lira isteyen satıcıya, tamamı beni ilgilendirmiyor ben içlerinden sadece uçak fotoğrafı olan üç tanesini almak istiyorum diyen kardeşime, o zaman doksan lira ver, demiş. Güler misin, ağlar mısın?

Fotoğraflar çok özel olmadığı için ders niteliğinde ret cevabı veren kardeşim, oradan uzaklaşmış. Toparlayacak olursak, kurum ve kuruluşlar mutlaka kendi tarihleri ile ilgili bu tür değerli materyalleri satın almalılar. Kendi bünyelerindeki tarihçe şubelerinde ve müzelerinde bu tür alımları tasnif edip, araştırmalılar. Sahaflar, müzayedeler, antika pazarları ve koleksiyonerler kaynak noktaları olarak yıllardır göz önünde durmaktalar. Tabi görmek isteyene. Hoş elindeki tarihi belgeleri bile keserek imha etmek isteyen kurumların olması ise ayrı bir üzüntü kaynağı.

Bu sohbetten sonra benim de yaşadığım bir satın alma olayını sizlerle paylaşmaya karar verdim. Geçen sene bir antikacıda otururken bir grup fotoğrafa bakmaya başladım. Yukarıda gördüğünüz İsmet İnönü’nün fotoğrafına gelince duraksadım. Heyecanlandım ve çantamda her zaman taşıdığım pertavsızımı çıkartıp, fotoğrafı dikkatlice incelemeye başladım. Lütfen sizler de bir kez daha fotoğrafa bakınız.

Tahmin ediyorum ki detayı yakalamışsınızdır. İsmet İnönü’nün sol göğüs altında bir madalya durmakta. Bu madalya Türk Tayyare Cemiyeti’nin ( T.Ta.C. ) Murassa madalyasıdır.

 

T.Ta. C.’nin 1925 tarihinde vermeye başladığı madalyalardan üçüncüsü İsmet İnönü’nün göğsünde durmakta. Bu madalya 1 Haziran 1925 tarihinde İnönü’ye verilmiş.  Bildiğimiz üzere ilki Atatürk, ikincisi Latife Hanım’a verilen madalya.

Bu bilgilerin kafamda döndüğü anda ve yeni bir şey keşfetmenin mutluluğu ile neler konuştuğumu ve nasıl hareket ettiğimi hatırlamıyorum. Meğer tüm bu dışa vurumlar bana yol ve su olarak geri gelmek üzere hazırlanıyormuş.

Heyecan bitip de fotoğrafı almak istediğimi, fiyatının ne olduğunu sorduğumda, rakamın oldukça yüksek olduğunu öğrendim. Alt tarafı 9 x 6 santimetrelik fotoğraf. Uzun uğraşlardan sonra tek bir fotoğrafa yetmiş beş lira vererek sahip oldum. Bence maddi değerinin çok üstünde bir değere sahipti.

Yeri gelmişken kıssadan hisseyi de yazalım. Asla duygusuz, sevgisiz ve tarih bilinci olmayan kişilere gerçek hislerinizi belli etmeyiniz. Hele ki bu kişiler ile maddi bir bağlantı kuracaksanız. Genellersek belli mevki ve makamlara gelen ve atanan kişilerin de samimiyetini sorgulamadan asla bir şeyler paylaşmayınız. Burada “Mazi kalbimde bir yaradır” şarkısını dinleyelim mi? 

Sonuç olarak, bence dünyalara bedel bu küçük fotoğraf artık benimdi. Zaten İnönü ailesi ile ilgili yaptığım çalışmalara büyük katkı sağlayan bu fotoğrafı ve diğerlerini yazımda sizlere sunmaya karar verdim.

İsmet İnönü ve ailesinin havacılığa verdiği desteği anlatmak mümkün değil. O ayrı bir kitap konusu. Türk Tayyare Cemiyetinin (THK) Murassa madalyasını şu ana kadar yaptığım araştırmalarda İsmet İnönü bir kez göğsüne takmış. Ben de taktığı günün fotoğrafına sahip oldum. Konuyu detaylı araştırmaya başlayınca, tarihsel süreç içinde bu Murassa Madalya uzun yıllar sonra Mevhibe İnönü tarafından kullanılmaya başlanmış. Kadınlar bu tür takılara sanırım ‘broş’ diyorlar. Mevhibe Hanımefendi de birçok özel günde bu madalyayı kullanmış. Fotoğraflarda bunu görebilirsiniz.

 

Konuya ilişkin daha geniş kapsamlı bir çalışma yapılması konusunda inancımı sürdürmekteyim. Bunun için ilk girişimimi fotoğrafa sahip olduğum geçen yıl, İnönü Vakfı’na başvurarak yaptım. Ancak Özden Toker’e ulaşmak mümkün olmadı. İlgililer birkaç broşürle beni geçiştirdiler. Kurumumda ise hep bilindik haller, geçmişe sitemler, gayrimenkul satışları ve biz en iyisiyiz tavırları.

Neyse bir başka bahara.

Umudu yitirmeden, Ustanın affına sığınarak,

“ İnanın güzel günler göreceğiz havacılar.

Güneşli günler göreceğiz,

Uçakları maviliklere süreceğiz

Işıklı maviliklere süreceğiz ”

 

Mustafa KILIÇ

0536 273 62 62 

Kaynak: www.kokpit.aero

Facebook

Kokpit Aero

Yorum Yap

YAZARLAR

  • Elif Yayla

    Japonlar yapıyor, çünkü değişime hep açıklar