Hava savunmada yeni dönemin adı: Demir Kubbe

  • 16/07/2014 01:37

Muhammet METİN/Kokpit.aero

İsrail Silahlı Kuvvetleri envanterinde balistik füzelere karşı  Patriot ve Arrow 2 gibi gelişmiş hava savunma sistemleri bulunmasına rağmen özellikle kısa menzilli roket ve top mermileri karşısında yaşanılan zafiyetin giderilmesi amacıyla 2005 yılında İsrail'li Rafael firması sorumluluğunda Iron Dome (Demir Kubbe) hava savunma füze sisteminin geliştirilmesine başlandı.

İLK TEST ATIŞI 2008 YILINDA YAPILDI

İsrail Savunma Bakanlığı tarafından 2007 yılında resmi olarak görevlendirilen Rafael firması ArGe çalışmalarını bu tarihten itibaren hızlandırdı. ABD'nin finansman desteğiyle yürütülen projede ilk test atışı 2008 yılında gerçekleştirildi.

Maliyeti 400 milyon dolar civarında olan Iron Dome (Demir Kubbe) hava savunma füze sisteminin, 300 milyon dolara yakın bölümü ABD tarafından karşılandı.

Demir Kubbe sisteminin etkili menzili asgari 4 km, azami 70 km, gelişmiş radarı sayesinde fırlatılan mühimmatı tespit ve teşhis ettikten sonra, mühimmatın hızına göre hangi bölgeyi vuracağı hesaplanıyor ve havada takip edilen mühimmat imha ediliyor. ArGe çalışmaları tamamlanan sistem 2010 yılında İsrail Silahlı Kuvvetleri tarafından kullanılmaya başlandı.

DEMİR KUBBE SİSTEMİ KISA SÜREDE HAZIR HALE GELDİ

Iron Dome sisteminin kısa süre içinde kullanılmaya başlanmasındaki başlıca sebep, İsrail Ordusu envanterinde yer alan Spyder hava savunma sisteminin alt komponentlerinin kullanılmış olması. SPYDER, hava-hava füzeleri olan kızılötesi güdümlü Python ve radar güdümlü Derby’nin satıhtan havaya atılan versiyonlarını kullanıyor. Derby üzerinde yapılan değişiklikler sonrasında füze Tamir olarak adlandırıldı.

ETKİLİ MENZİLİ 70 KM

Tamir füzesinin etkili menzili 4 ile 70 km, aktif radar güdüm sistemi bulunan füze doğrudan hedefe temas/çarpış ya da hedefin yakınında infilak eden parça tesirli harp başlığına sahip. 3 metre uzunluğunda ve 16 cm çapındaki katı yakıtlı füzenin toplam ağırlığı 90 kg.

Iron Dome bataryası çok modlu arama/tarama radarı, komuta/kontrol merkezi ve her biri 20 adet Tamir füzeli 3 mobil lançerden oluşuyor.

ÇATIŞMALAR BAŞLADI, SİSTEM ETKİSİZ KALDI

MIT Technology Review'ün haberine göre, İsrail'in geliştirdiği bu füze koruma sisteminin, HAMAS roketlerine karşı bazen etkisiz kaldığı belirtildi. Özellikle menzil sorunu yaşandığı belirtilen sistemde, başkent Tel Aviv ve önemli tesislerin korunması sorunsuz gerçekleşirken zaman zaman diğer şehirlerde atılan roketlere karşılık verilemediğine dikkat çekildi.
9 Temmuz'da İsrail Savunma Bakanlığı'nın yaptığı açıklamaya göre Gazze'den 56 roket ateşlendi. Ancak uzmanlar sistemin harp başlığı taşımayan roketlere karşı takipte zorlandığını ifade etti.

DEMİR KUBBE'YE GİDEN YOL

İsrail'in kendi füze sistemlerini geliştirme çabaları 1961'de başladı. Yüksek performansa sahip bu füzeler, daha fazla yakıt taşıyarak daha uzun menzillere ulaşabilmeleri amacıyla ABD muadillerine göre daha geniş çaplı tasarlandı. Bu sitemlerin ilk örneklerinden olan Shafrir 1 ve Shafrir 2'lerin Arap-İsrail savaşlarında 200'ün üzerinde uçak düşürdükleri tahmin ediliyor.

PİTON 50 SURİYE UÇAĞINI DÜŞÜRDÜ

Aynı füzeler, Arjantin tarafından Falkland Savaşı'nda  İngiltere'ye karşı kullanılmış, fakat etkili menzilleri dışına ateşlendikleri için başarılı olamamıştır. Bu serinin, geliştirme çalışmalarına 1970 yılında başlanan Shafrir 3 versiyonu daha sonra Python (Piton) olarak yeniden adlandırıldı. 1982'de Bekaa Vadisi üzerinde gerçekleşen hava muharebelerinde  İsrail Hava Kuvvetleri tarafından  Suriye'ye karşı kullanılan bu füzeler, 50'nin üzerinde uçak düşürdü.

AT VE UNUT

En büyük özelliği cepheden kendine yaklaşmakta olan hedeflere  karşı da ateşlenebilirliği olan füze, hafif uçaklar ve helikopterler gibi alçaktan uçan hedeflere karşı etkinlik gösterebiliyor. 1990'lı yılların başında kullanıma giren at-unut kabiliyetli Python 4, en ağır kısa menzilli  havadan havaya füzelerden biridir.

Kaska monteli nişangah kullanılarak ateşlenebilmesi sayesinde R-73'ün ilk Batılı rakibi olma unvanını taşıyan füze, nişan hattının 180 derece dışındaki hedeflere karşı kilitlenebiliyor. 35 g'lik dönüşler yapabilen Pyhton 3'e karşı Pyhton 4, 180 derecelik dönüşleri 3 saniyede yapmasına imkan sağlayan 60 g'lik manevralar gerçekleştirebiliyor. Motorunun ilk 3 saniyede sağladığı ana itkiden sonra 80 saniye düşük güçte itki sağlaması, Python 4'ün hedefini pas geçmesi durumunda dönüp onu tekrar takip etmesini olanaklı kılıyor.

PİTON 5 FÜZESİNDEN KAÇIŞ YOK!

Python 4'ün bir üst versiyonu olan Python 5, kaska monteli nişangah sistemi sayesinde geriye doğru ateşlenebilen dünyanın ilk havadan havaya füzesidir. 1993'te geliştirilmeye başlanan kızılötesi görüntüleme güdümlü füze, kızılötesi karşı tedbir sistemlerine yönelik yüksek direnci ve görüş menzili ötesi taarruz kabiliyeti ile dikkat çekiyor.

DERBY FÜZESİ 180 DERECE DÖNÜŞ YAPABİLİYOR

İsrail'in en yeni havadan havaya füzesi olan Derby, kısa ve orta menzilde görüş menzili ötesi taarruz kabiliyetine sahip. Alçaktan uçan tehditlere karşı etkinlik gösterebilen at-unut özellikli sistem fırlatıldıktan sonra 180 derece dönüş yapabiliyor. Alto olarak da adlandırılan bu füze aktif radarlı güdüm sistemi elektronik karşı tedbir sistemlerine karşı arttırılmış direnci ve tüm hava koşullarında kullanılabilirliğiyle dikkat çekiyor.

Ayrıca ağ ortamında kullanılabilme kabiliyetiyle Derby fırlatıldığı uçak dışında bir başka platform tarafından da yönlendirilebiliyor. Rafael firması tarafından geliştirilen Derby atası Python 4'ten harp başlığı ve yaklaşma tapası gibi bir takım benzerlikler taşıyor. Yeni nesil tüm savaş uçaklarına entegre edilebilen füze, düşük ağırlığı sayesinde F-16 ve Mirage serisi gibi uçaklara entegre edilebiliyor.

SPYDER İLE KORUMA AĞI GENİŞLEDİ

Rafael firması tarafından geliştirilen ve ilk kez 2005 yılında Paris Air Show'da tanıtımı yapılan Spyder (örümcek) füzesi Derby ile kızılötesi görüntüleme güdümlü Python 5'in aynı platform üzerine entegrasyonu sonucu ortaya çıktı. Ani müdahale çözümü olarak tasarlanan Spyder sistemi uçak,helikopter,insansız hava aracı ve hassas güdümlü mühimmatlara karşı kullanılıyor.

Standart bir Spyder bataryasını oluşturan dört-altı füze ateşleme ünitesi ve kablosuz veri yolu bağlantısı sayesinde komuta merkezinden uzak mesafelerde konuşlandırılabiliyor. Spyder sisteminin gözlem radarı ise elektronik karşı tedbir sistemlerine karşı son derece dayanıklı üç boyutlu Elta EL/M 2106 ATAR radarıdır.Etkili menzili 15km. olan füzenin irtifası ise 9000 m.(29.500 ft) yüksekliğe çıkabiliyor.