Türkiye’nin tek hava indirme birliği: 1. Komando Tugayı

  • 18/12/2016 21:12

Kayseri'de bugün çarşı iznine çıkan askerlerimize karşı yapılan saldırıda, 1. Komando Tugayı’na bağlı 13 asker şehit oldu. 48 askerimiz de yaralandı. Kokpit.aero olarak şehitlerimize Allah’tan rahmet, yaralılara da acil şifalar diliyoruz. Türk Silahlı Kuvvetleri'nen tek hava indirme birliği olan Kayseri'deki 1. Komando Tugayı nasıl kuruldu? Kokpit.aero araştırdı... 

Türkiye’nin tek hava indirme komando birliği olan Kayseri’de 1. Komando Tugayı’nın tarihi 1965’e kadar iniyor. ‘Güçlüyüm, cesurum, hazırım’ sloganına sahip tugayda görev yapan askerler yoğun bir paraşüt eğitiminden geçiyor. Türk Silahlı Kuvvetleri’nin ilk komando tugayı olan birlik, paraşüt atlayışlarını Kayseri Erkilet’teki Türk Hava Kuvvetleri’ne ait C-130, C-160, Cn235 ve A400M askeri nakliye uçakları ile gerçekleştiriyor.

1965’TE KURULDU

1960’larda Kıbrıs’ta artan tansiyonla birlikte Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) çıkarma ve hava indirme konusuna odaklanmıştı. O yıllara kadar TSK’nın bu konuda gelişmiş bir alt yapısı bulunmuyordu. İkinci Dünya Savaşı ile birlikte hava indirme yani düşman bölgesine yapılacak paraşütle asker atılması giderek öne çıkmıştı.

Öncelikli olarak bu konuda bir organizasyona gidildi. O yıllara kadar kabin basıncı olmayan, daha düşük kapasiteli C-47 nakliye uçaklarının yerine çok daha fazla asker taşıyabilen, yüksek performanslı C-130E askeri nakliye uçakları alındı. Bu uçaklar 1964 yılı sonunda envantere girmeye başladı. C-130'ların ana merkezi Kayseri Erkilet oldu.

Bu uçaklardan atlayacak komandolar için Ankara’da Cumhurbaşkanlığı Alayı’ndaki Paraşüt Taburu Eğridir/Isparta’ya inkital etti. 1966’da ise Isparta’daki er eğitim tümeninden 3 komando bölüğü ve Dağ Komando Okulu’ndaki 2 komando bölüğü birleştirildi. Tüm bu yapı 22 Temmuz 1966’da Komando Tugayı altında birleştirildi. Birliğin ana merkezi önce Ankara oldu. Tugay ilk gösteri atlayışını 30 Ağustos 1966’daki Zafer Bayramı’nda yaptı.

KAYSERİ’YE TAŞINDI

Komando Tugayı, tarihler 12 Temmuz 1971’i gösterirken Zincidere Kayseri’ye intikal etti. Burada tugay 15 Mayıs 1972’de Hava İndirme Tugayı adını aldı.

TSK bünyesindeki komando tugaylarının sayısının artırılması planında 13 Haziran 1973 tarihinde 2 adet Komando Taburu, Kayseri’deki Hava İndirme Tugayı bünyesinden ayrıldı. Bolu’da 2. Komando Tugayı kuruldu.

İLK OPERASYON KIBRIS BARIŞ HAREKATI

Hava İndirme Tugayı’nın ilk tecrübesi 1974’te Kıbrıs Barış Harekatı olacaktı. Kayseri’den kalkan nakliye uçakları ile 20 Temmuz sabahı Kıbrıs’a ayak basan ilk askerler Hava İndirme Tugayı’nan komandoları olacaktı. 19 adet C-47, 6 adet C-130 ile 11 aret C-160D uçağından atlayan komandolar, Kıbrıs’taki harekatın ilk adımlarını başarıyla attılar.

Hem birinci hem de ikinci harekatta görev alan Hava İndirme Tugayı harekât sırasında 76 şehit verdi. Operasyondan sonra TSK Kıbrıs Üstün Cesaret ve Feragat Altın Madalyası ile taltif edildi.

Kıbrıs Barış Harekatı’ndan sonra birlik içinde bir er eğitim taburu kuruldu. Hava İndirme Tugayı'na 10 Temmuz 1982 tarihinde Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Nurettin Ersin tarafından sancak verildi.

Kıbrıs Barış Harekatı'nda şehit olan tugay mensuplarından biri de Yüzbaşı Sami Akbulut'tu. İlk eğitimini Türk Hava Kurumu'nda alan Yüzbaşı Akbulut, adaya yapılan ilk indirme operasyonunda başına isabet eden bir mermi ile şehit olmuştu. Halen miğferi, Kayseri'de tugayda kurulan bir müzede sergileniyor. 

Birliğin adı, 1992’de TSK’nın reorganizasyonda 1. 'inci Komando Tugayı" olarak değiştirildi.

REKOR KIRDI

Tugay, 16 Haziran 2005’te bir rekora imza attı. Guiness Rekorlar Kitabı’na giren atlayışla havada ‘Gökyüzünde açılan en büyük bayrak rekoru’ kırıldı. Komanda Üsteğmen Gazali Petek, sırtında biri yedek diğeri ana paraşütünün yanı sıra 513,2 metre kare büyüklüğünde Türk bayrağı ile 2000 metrede uçaktan atladı. 300 metre serbest düştükten sonra 1700’üncü metrede paraşütünü açtı. 28,5 metre uzunluğunda, 18,6 metre enindeki Türk bayrağını Kayseri semalarında dalgalandırarak Tugaya indi. Bu rekor şehit paraşütçüler anısına Prof. Dr. Orhan Kural tarafından tescil edildi.

DÖRT TABUR VAR

Halen 1. Komando Tugayı, güneydoğu, Kuzey Irak ve Suriye’deki operasyonlara yoğun olarak katılıyor. Tugayın bünyesinde 4 Komando Taburu, bir Hava İndirme Taburu, bir Topçu Taburu, bir Lojistik Destek Taburu, bir Eğitim Taburu ve bir Eğitim Destek Taburu bulunuyor.

Kayseri’de Tugayın üç kışları yer alıyor. Bu kışlalar Kayseri Melikgazi'de bulunan General Adnan Doğu Kışlası (Köşk Kışla), Zincidere Talas'da bulunan General Vecihi Akın Kışlası (Zincidere Kışlası) ve Kayseri Erkilet'te bulunan Erkilet Kışlası.

TÜM PARAŞÜT EĞİTİMLERİ BURADA VERİLİYOR

TSK’da paraşüt eğitimini Kayseri’de tugay bünyesinde veriliyor. Temel eğitimde uzun dönem yükümlüler 3 hafta askerlik eğitimi aldıktan sonra 5 haftalık komano, daha sonra da 3-9 hafta da askeri paraşüt eğitimi alıyor. Ayrıca birlikte ileri aşama eğitimleri için çeşitli kurslar da düzenleniyor.

Temel eğitimin ilk haftasında komandolar asılı kolon, kayar telden kum havuzuna atlama, kum havuzunda takla atma, kuleden atlama ve paraşüt kuşanma konularında yer eğitimi veriliyor. Yer eğitimi tamamlandıktan sonra havada otomatik olarak açılan T-16 paraşütü ile ilk atlayışını kuleden gerçekleştiriyor. Statik kapı çıkış pozisyonunu uygulayabilen askerler, navigatör safhasında da başarılı olduktan sonra statiksiz olarak navigatör paraşütüyle kuleden atlayış yapıyor.

Kubbe, açma torbası, paraşüt çantası, kuşam tertibatı, otomatik kilit olmak üzere 5 bölümden oluşan paraşütlerin katlanması da titizlikle yapılıyor. Yanlış katlanan paraşütün açılmama tehlikesi bulunduğundan, yelken ve askılar paraşüt çantasına özenle yerleştiriliyor. Bu yüzden paraşütün katlanmasıyla ilgili teorik ve uygulama eğitimlerine çok önem veriliyor.

Paraşütçü komandolar, atlayıştan önce spor yaparak fiziksel anlamda kendilerini hazır hissettikten sonra paraşütlerini kuşanıp, uçağa biniyor. Uçuş giysisi ve paraşütteki her aksamın kontrol edilmesi, sağlıklı bir atlayışın temel koşulunu oluşturuyor.

Emniyetli çıkış için uçaktan atlayış sırasındaki pozisyonlarını kontrol eden paraşütçüler, A400M, C-130 ve C-160 nakliye uçakları ile 12. Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığı'ndan havalanıp, Erciyes Dağı yakınlarında bir bölgeye, 1250 feetten (450 metre) statik, 10 bin feetten de (3000 metre) serbest atlayış yapıyor. Eğitim kapsamında uçaklardan, çeşitli mühimmatları içeren yükler de paraşütle atılıyor. 

YAZARLAR