Petrol ucuzladı, neden uçak biletlerine bu düşüş yansımadı?

  • 06/02/2016 15:13

Fatih YILMAZ / Kokpit.aero - ALMANYA

Havayollarının giderlerinin yüzde 30’nu oluşturan yakıttaki büyük düşüşe rağmen bilet fiyatlarının neden ucuzlamadığı tartışılıyor. Uzmanlar, yakıtın bilet fiyatlarının belirlenmesinde tek unsur olmadığını, fiyatlarda astronomik bir düşüşün yapılamamasının en büyük nedeni olarak havayollarının yaptığı uzun süreli yakıt anlaşmalarını (hedging) ve yüksek yolcu talebini gösteriyor.

Petrolün varil fiyatı bugün 35 dolara kadar düştü ancak havayolları hala fahiş fiyatlardan bilet satmaya devam ediyor. Havayollarının giderlerinin yüzde 30’unu oluşturan yakıttan bu kadar tasarruf ederken fiyatlarda indirime yanaşmamasına ilk tepki Alman Seyahat Acenteleri Birliği’nden (DRV)  geldi. Birlik havayolu şirketlerine “Uçak bilet fiyatlarını indirin” çağrışı yaptı.

“HAVAYOLLARINDAN DAHA ŞEFFAF FİYAT POLİTİKASI BEKLİYORUZ”

DRV’den yapılan açıklamada  havayolu şirketlerine şeffaf olmaları çağrısında bulundu ve yüksek bilet fiyatları nedeniyle tepki gösterilirek, “Petrol fiyatları düştü, uçak yakıtı ucuzladı, buna rağmen biletlerin neden hala çok yüksek olduğunu anlamakta zorluk çekiyoruz. Havayollarının daha şeffaf fiyat politikası yürütmesini bekliyoruz” denildi.

Petrol fiyatlarındaki müthiş indirime rağmen bunun biletlere yansımadığı eleştirilerine karşın havayolları çok az da olsa indirime gittiklerini savunuyor. Uzmanlar fiyatlarda astronomik bir düşüşün yapılamamasının en büyük nedeni olarak havayollarının yaptığı uzun süreli yakıt anlaşmalarını (hedging) gösteriyor. Bu sistemde havayolları global ekonomide yaşanabilecek olumsuz değişiklikler nedeniyle yakıttaki ani artıştan etkilenmemek için yakıtın bir kısmını stok yaparak, belirli bir fiyat aralığında almayı taahhüt ediyor.

Kriz dönemlerinde yakıt fiyatları fırlıyor, yolculuğa olan talep azalıyor. Bu durumda şirketler, kapasite azaltımına başvuruyor, eskiyen uçakları emekliye ayırıyor. Uzmanlar, havayollarının yaşanabilecek global bir ekonomik krize karşı sürekli tetikte olmalarının bilet fiyatlarında çok büyük indirimlere gitmelerini engellediğini düşünüyor. Birçok havayolu yöneticisi talebin yüksek olduğu bir dönemde bilet fiyatlarında indirime gitmeyeceklerini açık yüreklilikle söylüyor. Araştırmalar düşük yakıt fiyatları sayesinde uçak biletlerinde yüzde 5.6’lık bir düşüş yaşandığını ortaya koyuyor. Araştırmalar 2016’nın sonbaharında son dört yılın en düşük uçak bilet fiyatlarını görebileceğimizi söylüyor.

PETROL FİYATLARININ DÜŞMESİ KISA VADEDE UÇAK BİLETLERİNE ETKİ ETMEZ

Sivil havacılık uzmanı Hakan Çelikoğlu, yakıt fiyatlarının düşmesi veya yükselmesinin kısa vadede uçak biletlerini direkt etkilemeyeceğini belirterek, “Bilet fiyatlamasını gelir yönetimi belirler. Gelir yönetimi de müşterinin ödemeyi kabul ettiği parayla uçaktaki kalan koltuk sayısını gösterir. Bu tamamen maliyetlerden bağımsızdır. Hiçbir şirket direk maliyetlerden yola çıkarak bilet fiyatı belirlemez. Kaldı ki yakıtın ucuzlaması bir unsurdur ancak bu durum şirketin birkaç yıl içinde karlılığına etki eder. Zaten şirketin uçağı dolu ise, talep çok ise neden fiyatı kırsın ki? Eğer uçağı dolduramıyorsa o zaman doldurmak için fiyatları indirir” dedi.

Havayollarında maliyetlerle orantılı bir bilet fiyatlamasının yapılmadığına vurgu yapa Çelikoğlu, “Gelir yönetimi gelirleri arttırmaya, gider yönetimi maliyetleri kısmaya  çalışır ancak bu ikisi arasındaki direk ilişki kısa vadede gözükmez. Bugün bir havayolu bin 200 TL’ye bilet satıyor ve müşteri bunu alıyorsa bunu daha aşağı düşürmez” diye konuştu. Hakan Çelikoğlu, şu anda çok düşen yakıt fiyatlarının havayollarına çok büyük bir yansımasının olmadığını, zira birçok şirketin yakıt anlaşmalarını geçen yıl veya daha eskiden yaptığını hatırlatarak, şöyle devam etti: “Şirketler bundan sonraki yakıt anlaşmalarını ucuza yaparsa önümüzdeki yıl bundan yararlanabiliriz, uzun vadede fiyatlar bir miktar daha aşağıya inebilir.”