Fatih Yılmaz

S-400 krizi baş ağrıtacak

  • Son Güncelleme: 4/03/19 17:11:08
  • 19

ABD Başkanı Donald Trump’ın görev geldiği 2017 yılından bu yana Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile olan ilişkileri Trump’ın tutarsız açıklamaları nedeniyle inişli-çıkışlı bir seyir izledi. İlk başkan seçildiğinde her iki lider arasında olumlu mesajlar iki ülke ilişkilerine pozitif bir ivme kazandırırken, Rahip Brunson davası sonrasında ABD tarafının sürekli dillendirdiği yaptırım tehditleri ilişkileri gerdi. Türkiye’nin haklı olarak iadesini istediği FETÖ konusunda Trump yönetiminin ipe un sermesi, papazı bahane ederek Türkiye’ye ve bazı bakanlara getirilen yaptırım kararları sonrası yaşanan tüm gelişmeler herkesin malumu. Papazın Türk yargısınca serbest bırakılmasından sonra yeniden raya girdiğini umduğumuz Türk-ABD ilişkileri şimdi çok daha büyük ve çetin bir sınavla karşı karşıya: S-400 krizi.

Türkiye, batılı müttefiklerinden alamadığı için mecburiyetten S-400’e yöneldi ve bu konuda anlaşma imzalandı. Ankara’nın bu konuda geri adım atmayacağı artık en yetkili ağızlar tarafından defalarca dile getirildi. Teknoloji transferi ve ortak üretim konularında taleplerine olumlu yanıt verilmesi halinde Patriot alımının da düşünülebileceği defaatle iletildi. Ancak ABD hem bu talepleri karşılamıyor hem de Türkiye’nin acil ihtiyaç olan S-400 almasını istemiyor. Bu konuda Washington-Ankara hattında pazarlıklar çetin geçiyor. Türkiye S-400’den vazgeçmeyeceğini beyan ettikçe ABD tarafından tehdidin dozu yükseliyor. Rus hava füze savunma sistemlerinin teslim tarihi yaklaştıkça Türkiye ile ABD arasında kriz doruğa ulaşacak.

Türkiye’nin Rusya’dan alacağı S-400 hava füze savunma sistemleri konusunda ilk kez geniş çaplı bir mülakat veren ABD Savunma Bakanı Patrick Shanahan’ın açıkmalaları hiç iyi sinyaller vermedi. Bakanın açıklamalarından, Washington'un Türkiye'nin önemli bir ortağı olduğu ve parasını ödeyip teslim almayı beklediği F-35'leri vermeme eğiliminde olduğu görülüyor. ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası (CAATSA)'nı bahane ederek Türkiye'yi köşeye sıkıştırmaya çalışacağı artık çok açık. Bu yaptırımlarla sadece F-35 teslimatı değil, Türk şirketlerinin F-35 üretim paylarının da riskte olduğu anlaşılıyor. Askeri uzmanlar,  ABD'nin uçakları teslim etmemesi ve üretimden dışlamasının yaratacağı etkinin, CAATSA yaptırımlarının yaratacağı etki yanında sönük kalacağına vurgu yapıyor. 

Bakan vekilliğinden bakan koltuğuna oturunca Pentagon’da ilk kez kapsamlı bir röportaj veren Shanahan, Türkiye'yi Rus füze savunma sistemi satın alma planlarını bırakmaya ikna etmeye çalıştığını, aksi takdirde NATO üyesi Türkiye’nin F-35 savaş uçağı programının olumsuz etkileneceği tehdidinde bulundu.

Savunma Bakanı Hulusi Akar ile 1 Ocak’tan bu yana 5 kez görüşen Shanahan, bu görüşmelerde ağırlıklı Suriye konusunun yanısıra S-400’lerin de gündeme geldiğini kaydetti. Shanahan, "Benim pozisyonum S-400 ve F-35'in birbiriyle uyumsuz olduğu yani bir arada olmayacağı anlamına geliyor.  F-35 programı için stratejik bir ortak olan Türkiye ile bu soruna bir çözüm bulmak istiyoruz” dedi. S-400 konusunda Türkiye ile görüşmelerde bir ilerleme kaydedilip kaydedilmeyeceği konusunda Shanahan, "Türkiye stratejik bir ortak ve bence stratejik bir ortak olacaklar" açıklamasında bulundu.

Türk yetkililerin S-400 almaktan vazgeçmemesi durumunda ABD’nin ne gibi adımlar atması gerektiği sorusuna Bakan Shanahan, "Bunu o noktaya vardığımızda konuşacağız, biz şu anda  Türkiye’nin ABD yapımı Patriot hava savunması sistemi alması için konuşuyoruz” cevabını verdi.

Türkiye ABD’nin 2019 yılı sonuna kadar Patriot teslim edilmesi teklifini, kredi anlaşması ve teknoloji paylaşımı yapılmadığı için reddetmişti.

Türkiye, ABD’nin en pahalı savaş uçağı programı F-35’in üretimi için ABD’nin önderlik ettiği programa çok önemli bir katılımcı. On Türk şirketi F-35 için merkez gövde ve bazı iniş takımları gibi temel bileşenler de dahil olmak üzere yaklaşık 12 milyar dolarlık katkı sunuyor.

Rus S-400 hava füze savunma sistemi, düşman uçaklarını eski sistemlere göre daha yüksek mesafelerde ve irtifalarda vurmak için tasarlandı. Amerikalı yetkililer, bu tür bir sistemden kaçmak için tasarlanan hassas F-35 teknolojisinin, Türkiye'nin S-400 alması durumunda Rusya'nın hava savunma sistemini iyileştirmek için tehlikeye atılabileceğinden ve kullanılabileceğinden endişe duyuyor.

Kasım ayında Kongre'ye gönderilen Pentagon raporunda Türkiye’nin Rus hava füze savunma sistemini teslim alması halinde F-35 programından çıkarılması istenmişti.

 

 

 

Kaynak: www.kokpit.aero

Facebook

Kokpit Aero

Yorum Yap