Suriye Hava Savunma Sistemleri

  • 26/03/2014 13:16

Muhammet METİN/Kokpit.aero

Türk Hava Kuvvetlerine ait RF-4E tipi silahsız keşif uçağı 22 Haziran 2012'de Doğu Akdeniz de gerçekleştirdiği uçuş sırasında Suriye Hava Savunma Sistemi tarafından düşürülmesinden sonra Türkiye Suriye'ye ilişkin 'angajman kurallarını' değiştirdi.

Türkiye sınırına 'güvenlik riski ve tehlikesi oluşturacak şekilde' yaklaşan her Suriyeli askeri unsur, askeri hedef oldu. Bu doğrultuda ,Türk savaş uçakları  ‘CAP’ olarak adlandırılan sınır boyunca silahlı devriye uçuşları gerçekleştiriyor.  Bu uçuşlarda, Türk savaş uçakları birçok defa Suriye Hava Savunma Sistemlerine ait radarların tacizine uğradı ve en son 23 Mart 2014 tarihinde sınır ihlali yapan MIG-23 savaş uçağının Türk F-16'ları tarafından düşürülmesinin ardında radar tacizleri artarak devam ediyor.

İSRAİL YENİLGİSİ ETKİLİ OLDU

İsrail-Lübnan arasında 1982 yılında yapılan savaşta Suriye Hava Kuvvetlerine ait savaş uçakları ile Hava Savunma Sistemlerinin tamamına yakını İsrail savaş uçakları tarafından imha edildi.

Suriye yaşanılan bu faciadan sonra hava savunma altyapısını geliştirmek için çalışmalar başlattı. Soğuk Savaş sürecinde hava savunma alt yapısını ciddi ölçüde güçlendiren Suriye bunu Ordusunda bağımsız bir Hava Savunma Kuvvetleri Komutanlığı kurarak pekiştirdi.

Sovyetler Birliğinin dağılmasına kadar ki süreçte yeni sistemlere kavuşan Suriye, soğuk savaşın bitmesi ve yaşanılan ekonomik sıkıntılar  sonucu yapılan çalışmalar büyük sekteye uğradı.

Sovyetler Birliğinin dağılmasından sonra siyasi ve ekonomik kriz içinde olan Rusya 2000'li yılların başında eski gücüne kavuşmaya başladı.  Bu dönemde, Rusya ile ilişkilerini geliştiren Suriye yeniden silahlanma politikasına ağırlık verdi. Rusya'ya çeşitli füze siparişleri verildi.

HAVA SAVUNMA KOMUTANLIĞI İKİ TÜMENDEN OLUŞUYOR

Suriye'nin kara konuşlu hava savunma sistemleri Hava Kuvvetleri tarafından sevk ve idare ediliyor. Hava Savunma Komutanlığı bünyesinde iki adet Uçaksavar Tümeni bulunuyor. Bu iki tümen bünyesinde ise toplam 25 Hava Savunma Tugayı ve iki Hava Savunma Füze Alayı yer alıyor. Bu kuruluşun toplamda 130 civarında bir batarya gücüne sahip olduğu tahmin ediliyor. Yine Hava Savunma Komutanlığı emrinde 22 adet erken uyarı ve gözetleme takip sistemi de var.

Hava Savunma Komutanlığı envanterinde sayısı belli olmayan SA-19 ve TOR-MI ve  50 adet  Panstir-S1 füzeleri bulunuyor.  Rusya Federasyonundan alınacağı sıklıkla gündeme gelmiş olan 48 adet S-300 füzesinin akıbeti ise henüz belli değil.

Suriye hava savunma füzeleri 650 kadar sabit ve 200 kadar seyyar fırlatıcı sistemden oluştuğu sanılıyor. Bunların dışında sayısı 4000 kadar olduğu belirtilen yine Rus yapısı uçaksavar topunun bu komutanlık envanterinde olduğu söyleniyor.

SURİYE FÜZELERİ TÜRKİYE'YE YÖNELTTİ

Suriye Hava Savunma Sistemleri ağırlıklı olarak İsrail sınırı ve Akdeniz bölgesinde konuşlandırılmıştı. Türkiye ile yaşanılan kriz sonrasında ağırlıklı olarak Akdeniz bölgesinde konuşlu füze sistemleri Türkiye sınırına kaydırıldı. Askeri uzmanlar belli sayıda sisteminde  İsrail sınırından Türk sınırına kaydırıldığını belirtiyor. Hava savunma sistemlerinin özellikle Akdeniz kıyılarında,Tartus’dan Lazkiye ve Türkiye’ye kadar uzanan şeritte beş S-75, on iki S-125 ve iki uzun menzilli S-200 rampası ile iki adet erken uyarı üssü bulunuyor. Mobil araç üzerine konuşlu bulunan SA-8 (9K33 Osa), SA-17 (9K37 Buk M1) ve SA-22 (Pantsir S-1) gibi füze sistemleri de Türkiye sınırına yakın bölgelere konuşlanmış durumda.

Suriye Hava Savunma Sistemleri:

SA-2 (S-75 Dvina) : SA-1 sisteminin ardından geliştirilen ilk Sovyet hava savunma sistemi olan SA-2 1959 yılında hizmete girdi. 1960'da Rusya üzerinde uçan ABD'ye ait U-2 keşif uçağını vurarak adını duyurdu. Eski teknoloji telsiz komut güdümlü hava savunma sistemi donatılmış olan füze 55 km etkili menzile ve 30.000 metre yüksekliğe çıkabiliyor.

SA-3 (S-125 Neva) : Sovyetler Birliğinin ilk alçak irtifa hava savunma sistemi. 1961'de hizmete girdi. S-125'in güdüm radarı Low Blow, engebeli arazi yapısından kaynaklanacak etkileri an aza indirmek için belli bir açıdan tarama yapabiliyor. 1990'lı yıllarda geliştirilen katı hal temelli Pechora-M versiyonu asgari 20 metre azami 20 km menzil de önleme yapabiliyor. 2000'li yıllarda Pechora-2A modernizasyonu kapsamında sisteme S-300PMU da kullanılan teknoloji uygulandı. Etkili menzili 25 olan sistem 14.000 metre irtifaya ulaşabiliyor.

SA-5 (S-200 Angara) : Keşif uçaklarını önlemek amacıyla tasarlanan S-200 sistemi 1964 yılında hizmete girdi. 1971'de geliştirilen V versiyonunda yarı aktif güdüm sistemi ve 1975 yılında geliştirilen son versiyonu D'de aktif radar sistemi entegre edildi.  S-200D sistemi Nükleer harp başlığı ile de donatılabiliyor. S-200 serisi füzeler 250 ile 350 km arasında menzillere ulaşabiliyor. Atış kontrol radarı H band Square Pair'in menzili ise 270 km'dir.

 

SA-6 (2K12 Kub) : İki aşamalı, katı yakıt kullanan SA-6, düşük irtifadaki hava araçları, füzeler  ve taarruz helikopterlerini yok etmek için tasarlandı. Rusya’nın NPO Vympel şirketi tarafından geliştirilen füze, ilk olarak 1970’lerde kullanılmaya başlandı. Rusya’nın en başarılı uçak savar füzelerinden biri olarak kabul edilen SA-6, 5.8 metre uzunluğunda, 610 kg ağırlığında. Roketin savaş başlığı 60 kg. Silahın etkili olduğu menzil 3-24 bin metre. Standart SA-6 bataryası, hedefi 75 km menzilden tespit edebiliyor. 28 km'den menzilli atış kontrol radarı, tespit ve takip radarı ile her biri üç füze taşıyan dört fırlatma aracından meydana geliyor. Sistem, 360 derece yatay ve 80 derece dikey hareket edebiliyor.

Sovyet Ordusu'nun en etkili füze sistemlerinden biri olan SA-6 1973 yılında Yom Kippur savaşında en çok uçak düşürme unvanına kavuştu. Sırplar, 1999 yılında ABD’ye ait F-117 hayalet uçağını da bir SAM füzesiyle düşürdü.

SA-8 (9K33 Osa) : Radar ve rampa gibi tüm alt sistemlerin tek bir mobil üzerine konuşlandırıldığı ilk kısa menzilli hava savunma sistemi olan SA-8 1976 tarihinde hizmete girdi. Standart SA-6 bataryası altı fırlatma rampası, dört  9A33B TELAR aracı ve iki lojistik aracından oluşuyor. Radar komut güdümlü irtifa kısa menzil hava savunma sisteminin menzili 10 km, etkili irtifası ise 5000 metre.

SA-17 (9K37 Buk-M1) : Yarı aktif radar güdümlü orta menzil hava savunma sistemi 1979'da üretime başladı. 1980'li yılların ortalarında Sovyet ordusu envanterine girdi. Mobil bir sistem olan SA-17 bataryası; komuta aracı, hedef tespit radarı, her biri dört adet atışa hazır yarı aktif radar güdümlü 9M38M1 füzesi taşıyan altı adet atış birimi ve sekiz füze kapasiteli altı adet lojistik aracından oluşuyor. Menzili 45 km olan sistem 25.000 metre irtifada etkili olabiliyor.

 SA-22 (Pantsir-S1) : Tunguska sisteminin yerini alması amacıyla 1990'lı yıllarda geliştirilmeye başlandı. İki adet çift namlulu topa sahip. Paletli, tekerlekli ve çekili araçların üzerine entegre edilebiliyor. Atış kontrol sistemi; bir hedef tespit radarı, UHF ve EHF olmak üzere çift bandlı takip radarı ve elektro-optik sensörlerden oluşuyor. Topların azami menzili 4km füzenin ise 20km civarında.

ZSU 23-4 (Silka) :Kundağı motorlu dört adet 23 milimetrelik otomatik toptan oluşan yakın menzil hava savunma silahı. Hava hedeflerine karşı ortalama menzili 2.5 km. Kara hedeflerine karşı da kullanılabiliyor.