THY personeli bu kulüpte uçardı!

  • 04/01/2014 17:43

Bugün Amerika’ya, İngiltere’ye, Almanya’ya bakın… Hatta çok uzağa da gitmenize gerek yok. Bulgaristan veya Yunanistan’da havayollarında profesyonel olarak uçan pilotların, teknisyenlerin, kontrolörlerin uçuş harekât uzmanlarının hobi olarak da havacılıkta ilgilendiğini göreceksiniz.

Evinde kendi uçağını yapanlar, ultralight sahibi olanlar, paraşütçüler, model uçakçılar… Bunların çoğu zamanında hobisini mesleği haline getirmiştir. Çalışma şartları ağır, ciddi sorumluluk gerektiren mesleklerinin stresini yine havacılıkla atarlar.

Peki ya Türkiye’de kaç profesyonel havacı hobi olarak da havacılığı seçmiş? Nadir örnekler dışında yüzdeye vursanız, herhalde yurtdışına göre çok küçük rakamlarda kalacaktır…

1960’ladırın ikinci yarısında Türk Hava Yolları personelinin kurduğu Hür Kanatlar Havacılık Kulübü vardı. Bu kulübe THY’de görev yapan 120 pilot ve 80 kabin memuru üyeydi! Aslına baksanız o yılların filo rakamlarına göre neredeyse tüm pilot ve tamama yakın kabin memuru bu kulübe üye olmuştu.

İLK UÇAKLAR GELİYOR

Kulüp ilk uçaklarını Türk Hava Kurumu’ndan almıştı. Bu uçaklar hizmet dışına çıktığı için kulübe hibe edilmiş veya küçük bir ücret karşılığı satılmış olması muhtemel. Tahta gövdeli, açık kokpitli Magister(TC-KAH, KAN, KAY) ve bu uçağın Makine Kimya Endüstrisi (MKE) tarafından modernize edilmiş modeli Uğur MKE44 (TC-KAI) 1967’den itibaren kulübün filosuna katılmaya başlamıştı.

Bu uçaklar bir dönem Hava Kuvvetleri’nde eğitim amaçlı kullanılmış, arkasından THK’ya verilmişti. Kullanım dışına çıkmaya başlayan uçakların son durağı da Hür Kanatlar olmuştu…

Kulübün kurucusu Emekli Kaptan Pilot Lisanettin Uçaner’di. Kulüp üzerinde büyük emekleri olan Uçaner, eğitim ve organizasyon konusunda ciddi çaba sarf ediyordu. İlk uçakların teslimatı öncesinde İstanbul’da Asya yakasında bulunan askeri Samandıra Meydanı’nda ilk eğitim yapılmıştı. Bu eğitim için THK kulübe geçici olarak Piper L-18 tipi bez kaplama uçaklar 10 günlüğüne verilmişti.

Bu dönem Hürriyet Haber Ajansı Muhabiri Alâettin Büte Hür Kanatları haber yapmıştı. Uçuş hazırlığı yapan kabin memurları Yıldız Koşalı ile Raife Aladağ poz vermişti… Bu haber Haziran 1968’te yayınlanmıştı…

KÜÇÜK BİR HANGAR

İlk uçuşların yapılmasının ardından kulüp faaliyetlerini o zaman ki adıyla Yeşilköy Havaalanı’nda devam ettirdi. Eski kulenin yanındaki küçük bir hangarda uçaklar dururdu.

Magister ve Uğur uçaklarının yanı sıra kulüpte TC-ILB tescilli Piper imalatı PA-22 Tripacer tipi uçak da vardı. 1960’ların sonunda bu uçak, Koruma Tarım İlaçlama şirketi tarafından Türkiye’ye getirilmişti. İrtibat uçağı olarak kullanılıyordu. Ancak şirketin faaliyetlerine son vermesinin ardından Türkiye’ye tek bir adet gelen uçak Hür Kanatlar Kulübü tarafından satın alındı. Bu uçak kulüp kapandıktan sonra Bora Ayyıldız tarafından satın alınmak istenmiş ancak satış yapılamamıştı. Ayrıca kulüp filosunda TC-ILI tescilli bir Piper L-18 de vardı.

Eldeki fotoğraflar ve bilgi kırıntıları, kulübün 1974’e kadar yani Lisanettin Uçaner’in hayatta olduğu döneme kadar aktif olarak uçtuğunu belirtiyor. Ancak Uçaner’in vefatıyla birlikte kulüp de kapılarını kapattı. Önce uçaklar toz toprak içinde kaldı. Parçaları söküldü, tahrip edildi… Sonra da hangarın kapısı kitlendi…

YENİDEN KEŞİF

1980’lerin başında hangar yeniden keşfedildi. Özkan Türker, son halini fotoğrafladı. Ardından Doğan Haber Ajansı’nın Havalimanı Muhabiri Faik Kaptan hangarın haberini yaptı. Sıkıyönetim dönemi olduğu için Hava Harp Okulu Komutanı Tümgeneral Ahmet Çörekçi (daha sonra Hava Kuvvetleri Komutanı oldu) uçakların alınmasını emretti. Bu uçaklar, daha sonra Yeşilköy’de açılacak Hava Müzesi’nde sergilenecekti. Ancak müzeye kapağı atabilen iki Magister ve bir Uğur olacaktı. Diğer uçakların akibeti ise meçhul…

Bugün bir Magister ve Uğur uçağı, ilk kullanıcıları olan Türk Hava Kuvvetleri renklerinde Yeşilköy’de sergileniyor. Diğer Magister ise Ankara’daki Hava Müzesi’nde orijinal renklerinde. Mavi ve üzerinden beyaz ‘Hür Kanatlar’ yazıyor.

Önce Kara Kuvvetleri, arkasından da Türk Hava Kurumu’nda uçan L-18 uçakları da 1980’lerin ikinci yarısında meraklılar tarafından alınıp restore edilmiş ve uçurulmuştu. Hatta bir dönem THK bunları geri toplamaya çalışmış sonuçta bazı kulüplerin de kapanmasına neden olmuştu. Adeta geri dönüşüme giren bu uçaklar sayesinde yüzlerce insan havacılıkla tanışmıştı…

Sonrasında Hava Kuvvetleri’nin envanterden çıkarttığı T-34’lerin ikinci durağı THK ve İstanbul Havacılık Kulübü olmuş, bu uçakların hikâyesini de Kokpit.aero’da paylaşmıştık.

OKUMAK İÇİN TIKLAYIN

Bir de Bellanca uçakları var… Kara Kuvvetleri’nin emekli ettiği T-41’lerin durumunu ise bilmiyorum… Bu uçaklar daha iyi değerlendirilse Türkiye’de genel havacılık ve sportif havacılık farklı bir boyuta gelebilirdi…

KAÇ KİŞİ UÇTU?

Tekrar Hür Kanatlar Kulübü’ne dönelim… Acaba kaç kişi uçtu, kaç saatlik uçuş yapıldı? Lisans alanlar var mıydı? Bilmiyoruz… Umarım bir gün bu detaylar ortaya çıkar ve Hür Kanatlar Havacılık Kulübü hem tarihte hak ettiği yeri alır, hem de bugün THY başta olmak üzere havacılığımıza örnek olur…