Bahadır Acuner

THY neden kargoda Boeing 777’yi tercih etti?

  • Son Güncelleme: 5/12/17 20:15:16
  • 5

Türk Hava Yolları için geçen yıl tarihinin en zorlu dönemlerinden biriydi. Üst üste gelen krizler, terör saldırıları, 15 Temmuz darbe girişimi derken THY haklı olarak bazı uçak siparişlerini öteledi. Verilen siparişlerden teslim alacağı 2 adet daha Boeing 777-300ER yolcu uçağı vardı. THY planlarını revize ettiği için bu kalan son iki uçağını, son yıllarda çok hızlı büyüdüğü kargoya çevirmek üzere adım attı. 777’leri kargo modeli, ‘F’ Freighter yani kargo anlamına geldiği için 777F olarak adlandırılıyor. THY son birkaç yılda kargoda yıllık yüzde 25 gibi standartların kat ve kat üzerinde büyüyor.

Asıl sormamız gereken soru, 777F bu iş için doğru uçak mı? Gelin biraz bunu inceleyelim.

Uçak tipi:

777F , 777 yolcu modelinin ilk serisi olan 200’den geliştirildi. Dolayısı ile THY’nin elindeki 300ER modeline göre daha kısa gövdeli bir uçak. Her ne kadar bu türden değişikliği olsa da, uçağın THY’nin filosunda yıllardır uçuyor olması ve havayolunun binlerce saat deneyime sahip olması işi kolaylaştırıyor.

THY’nin pilotları, her hangi bir simülatör eğitimine tabi olmaksızın, 777F’i uçurabilecekler. Dolayısı ile pazartesi günü yolcu uçağı uçuran bir 777 pilotu, ertesi gün kargo uçağı ile sefere gidebilecek. Ayrıca, altı ayda bir yapılan tazeleme eğitimlerinde değişik bir eğitime tabii olmadan, her iki uçak için de eğitimlerini güncel tutmuş olacaklar.

Kargo Kapasitesi:

Boeing 777F’ler, THY’nin elindeki en büyük kargo uçağı olan Airbus A332F’lerden çok daha geniş bir iç hacme sahip. 777F 100 ton yükü 5000 mil yani 9 bin 250 kilometreye kadar taşıyabiliyor. 100 ton yük, bir Boeing 747-400F’in tam dolu olarak taşıyabildiği değere yakın. O bakımdan uçaklar eşdeğer olsalar da, özellikle saat başı uçuş maliyeti olarak 777F biraz daha hesaplı geliyor. Çünkü 747 dört, 777 ise iki motorlu. Aralarındaki nesil farkı nedeniyle uçuş operasyonları ciddi fark ediyor.

Uzun mesafe uçuşları:

İstanbul'dan en büyük kargo uçağınızla kalktığınızda, kargonun merkezi olan Asya'daki Hong Kong, Şangay, İncheon, Narita gibi meydanlara tek bacakta ulaşmanız, hali hazırda elinde bulunan Airbus filosu ile mümkün değil. 777F bu sorunu ortadan kaldıracağı için kargo işletmesinde, özellikle de taşıma zamanı önemli olan, internet alışverişleri, acil kargo, yaş/sebze meyve, canlı hayvan gibi ürünleri daha kolay taşıma olanağı sağlayacaktır.

777F yerine 747-8 neden alınmadı?

Gelelim en çok karşılaştığımız soruya… Bu soru sanırım özellikle geçtiğimiz aylarda çıkan "THY 747 mi alacak?" türünden haberlerden sonra çoğu insanın kafasında yer almakta. 747'nin hem 400 hem de yeni nesil 8 modellerini uçuran bir pilot olarak Jumbo Jet’in gerçekten de bir havacılık harikası olduğunu size söylememe gerek yok sanırım.

Gerçekten de Boeing 1960’lı yıllarda tasarladığı ve en son gelişimini 8 modeli ile tamamladığı uçakta harika iş yapmış. Uçak özellikle 747-8 modelinde daha aerodinamik bir kanat, uzatılmış gövde ile 130 ton yük taşıma kapasitesine sahip. Yeni modelde, 787 Dreamliner’lardaki son teknoloji ürünü motorları kullandığını da göz önünde bulundurursak, yakıt tasarrufunda da 747-400 modeline göre büyük avantaj sağladığını söylemek yanlış olmaz.

Bu kadar iyi tasarımlanmış bir uçağı THY o zaman neden almasın? Bunun çeşitli nedenleri var:

 

- Yeni bir uçak tipi = Fazladan masraf

Biraz önce size 777F modelinin avantajını anlatırken, yolcu uçağını uçuran ekiplerin, bu uçağı da uçurabileceğini belirtmiştim. Yeni bir tipin filoya katılması ayrı bir tip şefliği, ayrı eğitim programları, ayrı simülatör gereksinimi demek. Özellikle de çok miktarda satın almayacağınız, ya da kiralamayacağınız uçak sayısı göz önüne alındığında, birim başına maliyetlerin tavan yapacağı bir ortam yaratmış olursunuz. Bu da THY’nin müşteri kazanmasından tutun da, rekabet edebilecek fiyat verme konusunda sorun çıkartacaktır.

- Havalimanı operasyon zorlukları:

Boeing 747-8 modeli, Airbus 380 kadar olmasa da, gerek iniş ağırlığı gerekse de kanat açıklığı açısından bazı havalimanlarında zorluk çıkartmakta. Her taksi yoluna giremedikleri gibi, İstanbul Atatürk Havalimanı’nda da sorun yaşayacaklarına eminim. Örneğin biz Y park yerinde 747-400’ü zar zor park ederken, 747-8 in orada iki uçaklık park yeri kaplamak zorunda kalacağına, ya da alanda başka bir yerde park edilmek zorunda kalacağına eminim. Zaten Atatürk Havalimanı’na tarifeli olarak 747-8 veya A380 operasyonuna izin verilmiyor.

Bir başka sorun da pistin uzunluğu. Atatürk Havalimanı’nın pist uzunluğu ve kuzeye kalkışlardaki binalar, 747-8 uçağından tam verim alınmasını engellemekte. Eğer siz bu uçağı tam dolduramayıp, full yakıtla da uçuramazsanız, o zaman zaten bu uçağın yakıt kapasitesinden ve kargo taşıma hacminden tam yararlanamıyorsunuz demektir. İstanbul Atatürk Havalimanı'ndaki en uzun pist, 3 bin metre.

Bu arada, 3. Havalimanı'nın devreye girmesi ile pist sorunun ortadan kalkacağını belirtmekte fayda var. 3. Havalimanı'nda pist uzunluğunun 4 bin metre olacağını belirtmekte fayda var.

- Değişik motorlar :

Yeni uçak tipinin bir özelliği de yeni motorlarla birlikte gelmesidir. Örneğin, Airbus A330’larda kullanılan General Electric CF6  serisi motorları ile B747-400 de kullanılan GE motorları "akrabadırlar"; yani aralarında ortak yedek parça sayısı çoktur. O nedenle, motorlar arasındaki ortak yedek parçalar size maliyet avantajı sağlar. Ancak aynı şey 747-8 motorları için geçerli değil.

- Burundan yükleme avantajı:

747’lerin fabrikadan doğrudan kargo olarak çıkan modüllerinde burun kalkıp, buradan da kargo yüklemesi olanağı sağlamaktadır. Ancak bir buçuk yıllık 747 pilotluğum boyunca, bu uçakların burun kısımlarının yüklemede kullanıldığını çok ender gördüm. Birkaç kaz Formula 1 araçlarını yüklemek, özel başka türlü kargoları yüklemek dışında burun kısmı çok kullanılmaz. O nedenle, bu avantaj da size yepyeni bir uçağı filonuza katmak için yeterli bir neden değil.

Gördüğünüz gibi, dünyanın en büyük kargo uçaklarından birini almak çok da akıl kârı bir şey değil. Yoksa kim istemez, ulusal havayolumuzun renklerinde bir 747 uçağının olmasını?

THY UÇAKLARI BOYATSIN

Türk Hava Yolları’nın kargo bölümü, yaklaşık bir yıla yakın zamandır kiralık 747-400F kullanıyor. Ancak bu kiralık uçaklar beyaz renkte. THY’ye önerim, bu uçaklar daha bir süre daha uçacak. Üzerine Turkish Cargo yazılsın. Kuyruğu kırmızı beyaz boyansın. En azından, havayolumuzun reklamı için bu fırsat küçük maliyetli olsa da kaçırılmasın. Bu beyaz uçaklar, hem THY renklerine boyanmış olur, hem de THY bunu kargo operasyonu için bir reklam haline getirebilir.

Kargo hacimlerinin tavan yaptığı, THY nin de kargo işletmesini büyük hızla genişlettiği bu dönemde, sanırım bu öneriyi "Kaz gelecek yerden, tavuk esirgenmez " olarak göstermek, boynumuzun borcu.

 

 

Kaynak: www.kokpit.aero

Facebook

Kokpit Aero

Yorum Yap

YAZARLAR

  • Fatih Yılmaz

    S-400’ler ABD ve İsrail füzelerine neden karşılık vermedi?