Adnan Koşcağız

Türbülans nedir?, uçakları nasıl etkiler?

  • Son Güncelleme: 8/04/19 10:08:42
  • 0

      Teknolojinin havacılık alanındaki gelişimi, uçak kazalarındaki insan faktörünün azalması,   sefer sayılarının artması ve ekonomik biletin daha kolay bulunmasıyla birlikte uçak yolculukları hepimizin hayatının önemli bir parçasına dönüştü.

      Tüm diğer ulaşım biçimlerinden daha güvenli olarak kabul edilen havayolu seyahatlerinde uyulması gereken kurallar, iyi ve rahat bir yolculuğun sağlanması için hayati önem taşımaktadır. Bu uyarılar uçuş başlamadan hemen önce kabin ekibi tarafından görsel olarak ve sözlü anlatımla yolculara bildirilmektedir. Buna rağmen uçak yolculuğunda en çok uyulmayan kuralların başında özellikle kalkış-iniş safhaları hariç olmak üzere kemerlerin takılmaması gelmektedir. Uzmanlar, iniş ve kalkış dâhil olmak üzere tüm uçak seferi boyunca kemerlerin bağlı tutulmasını öneriyor hatta hayati önemde olduğunu vurguluyor.

      Uçak seyahatlerinde yolcuların en çok korktukları durumlardan biri türbülans olayıdır. En küçük sallantıdan, uçağın anormal duruma girmesi ve bu durumdan çıkış kumandasının verilirken meydana gelecek olan olağan dışı kumandalardan ve havadaki ani irtifa kaybı veya alışına kadar yaşanılan tüm olumsuzluklara; “uçak hava boşluğuna girdi” şeklindeki açıklamalar gerçeği yansıtmıyor. Peki, sıkça hava boşluğu olarak tanımlanan ve yanlış kullanılan türbülans terimi tam olarak neyi ifade ediyor?

      Türbülans; halk arasında sallantı ya da hava boşluğu olarak da ifade edilen ve henüz alışık olmayan yolcuları rahatsız ve tedirgin eden hava hadisesi olarak tanımlanmaktadır.

      Açık havada bile yüksek irtifalardaki rüzgârlardan, sıcak ve soğuk havanın yer değiştirmesinden veya bulutlardan kaynaklanan bir hareketlilik vardır. Bu hareketlilik uçakta sarsıntı ve sallantılar şeklinde hissedilebileceği gibi kısa süreli ani irtifa alışverişi şeklinde de hissedilebilir. Yüzey şekilleri ve meteorolojik koşullar nedeniyle düşey hava akımlarının bulunduğu bölgelerde hava boşluğundan söz edilir ancak böyle bir bölgede uçaklar birdenbire yere düşüyormuş gibi düşey kuvvetlerin etkisinde kalır.

      Türbülans esnasında uçaktan değişik sesler gelmesi, kanatların aşağı yukarı esnemesi de normaldir. Bu durum aynı zamanda uçağın yeterince esnek olduğunun da kanıtıdır. Yolculuk esnasında kanatlara dikkatli bakılacak olursa esneme hareketi fark edilebilir. Kanatların bu esnek yapısı sayesinde karşılaşılan hafif ve hatta orta şiddetteki türbülanslar probleme sebep olmaz. Uçaklar ise orta şiddette türbülansa dayanıklı olarak inşa edilmiştir. Kuvvetli türbülanstan ise kaçınmak gerekir.

      Uçuş rotasında türbülans olabileceği, uçuş için hazırlık yaparken pilotlara bildirilir. Onlar da, gerekiyorsa, uçuş irtifasını veya rotayı değiştirerek tedbir alır. Uçuşta ise beklenmeyen bir türbülans ile karşılaşılırsa uçağın sürati ve irtifası değiştirilir. Yine de alınan bu tedbirler sarsıntının tamamen yok edileceği anlamına gelmez. Bu nedenle, yolcular emniyet kemerleri bağlı olarak seyahate devam etmelidir.

      Türbülans sırasında meydana gelen ani hareketlerde tonlarca ağırlıkta uçağın içerisinde ciddi yaralanma ve savrulmalar yaşanabilir. Böyle bir durumda uçakta bulunan yolcuların kemeri bağlı değilse koltuktan fırlama, sağa sola ya da tavana çarpma, koltuk kollarının üzerine düşme gibi istenmeyen kazalar meydana gelme ihtimali çok yüksektir. Ayrıca ikram troleyleri ve üzerindeki ikramlar uçağın dört bir yanına savrulma olasılığı taşırken; el bagajlarının da yolcuların üstüne düşmesi yaşanabilecek sıkıntılı durumlar arasındadır.

      Tüm tedbirlere rağmen türbülanstan kaynaklanan sarsıntılar tamamen ortadan kalkmıyor. Bu durumdan rahatsız olacağını düşünen, korkusu olan ya da sarsıntıdan en az şekilde etkilenmek isteyen yolcuların uçağın orta koltuklarından yer seçmeleri ve uçuş sırasında kemerlerini bağlı tutmaları oldukça önem taşıyor.

      Türbülans Uçağı Düşürür Mü? Belki de en merak edilen sorulardan biri “Türbülans uçağı düşürür mü? ”Modern dönemde sadece türbülans nedeniyle düşen hiçbir uçak belirlenmemiştir. Uçaklar türbülans dâhil olmak üzere taşıyabilecekleri maksimum yüke göre tasarlandığından dolayı hiçbir uçak türbülanstan dolayı düşmez.

      Teknik bir arıza ve insan faktörü ile birleşmedikçe türbülansın uçak düşürmesi de beklenemez. Dolayısı ile uçak ile seyahat ile oluşan korku daha çok psikolojik temele dayanmaktadır. Yılda en fazla 3-4 kez ciddi uçak kazası olurken, kara yolunda ya da evde vakit geçirirken bile kazayla ölme ihtimalimiz çok daha yüksektir.

Kaynakça:

1. https://www.turna.com/blog/turbulans-ucagi-dusurur-mu

2.           Gökten Düşen Fısıltılar, Adnan Koşcağız, Kuledibi yayınları, 2015

 

Kaynak: www.kokpit.aero

Facebook

Kokpit Aero

Yorum Yap