Aziz Emre Sifoğlu

Türk SOM’u Yunan SCALP EG’e Karşı

  • Son Güncelleme: 4/11/17 09:13:45
  • 7

Aziz Emre SİFOĞLU

Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin Ocak 1997’de siparişini verdiği S-300 füzelerinin Kıbrıs’a yerleştirileceğinin açıklanması, Türkiye ve Yunanistan arasında yeni bir güvenlik tartışmasını gündeme getirmişti. Etkili bir hava savunma silahı olan S-300 sisteminin adaya gelip aktif olduğu andan itibaren ise, Türkiye’ye karşı direkt bir askeri tehdit oluşturacaktı. Bu durumda, Türkiye’nin Kıbrıs bölgesinde bugüne kadar mutlak hava harekat üstünlüğü ile KKTC’ye ve adadaki Türk kolordusuna sağladığı hava örtüsü olumsuz şekilde etkilenecekti.

Bunun önüne geçmek adına yapılan askeri ve siyasi girişimler sonunda S-300 sistemi Yunanistan’ın Girit Adası’na konuşlandırılmış ve o zamandan beri adada bulunmaktadır. Yunan tarafının sistemi modernize etme isteği olduğu da bilinmektedir.

Gerek Yunanistan’ın gerekse komşularımızın 100+ km gibi füzelerle uçaklarımıza tehdit oluşturacak uzun menzilli hava savunma sistemlerine sahip olması/olmak istemesi Türk Silahlı Kuvvetlerini bu tip sistemleri güvenli mesafeden etkisiz hale getirecek füze sistemlerine sahip olma ve milli füze sistemleri geliştirme çalışmalarına yöneltmiştir.

Ege Denizi’nin iki yakası arasındaki birbirine karşı silahlanma çalışmaları Yunanistan için daha çok hazır alım şeklinde olmaktayken ülkemiz için bir miktar hazır alıma ilave olarak dışa bağımlılığı azaltarak sınırlamaların önüne geçmek için Milli Silahlara yatırım yapmak şeklinde olmaktadır.

İlk çalışma sonucunda İsrail ile yapılan F-4E modernizasyonu kapsamında tedarik edilen Popeye-1 füzeleri ile yüksek irtifadan atıldığında 100+km menzile ulaşabilen hassas güdümlü füzeler envantere girmişti.

Daha önemli olan diğer çalışma ise TÜBİTAK-SAGE tarafından geliştirilen ve ROKETSAN tarafından üretimi yapılmakta olan SOM (Stand-Off Missile/Uzun Menzilli Füze) çalışmasıdır.

 SOM Füzesi

SOM füze ailesi açık kaynaklarda belirtildiği şekliyle,

·       Fransız menşeili modifiye edilmiş TR40 Turbojet motorunun sağladığı güç ile atıldığı irtifa, izleyeceği rota ve hava şartları gibi değişkenlere bağlı olarak 250+km menzile ulaşabilen,

·       Hedefe ulaşabilmek için INS/GPS/TRN/IBN/ATA güdüm ve navigasyon sistemlerini kullanan,

·       F-4E 2020 ve F-16 Blok 40 uçaklarından yüksek değerli ve korumalı yer ve deniz hedeflerine karşı kullanılmak üzere geliştirme süreci 2006 yılında başlayan,

·       2013 yılından itibaren ise teslimleri başlayan ve Türk Hava Kuvvetleri’nin düşman hava savunma sistemlerinin etkili menzillerinin dışından nokta vuruş gücünü arttıran/arttıracak

bir silah sistemidir.

Füzenin A (~230 kg Yüksek Patlayıcı Basınç/Parçacık Etkili), B1 (~230 kg Yüksek Patlayıcı Basınç/Parçacık Etkili ve Kızılötesi Görüntüleyici Başlık), B2 (~230 kg Ardışık Delici ve Kızılötesi Görüntüleyici Başlık) ve F-35 uçaklarının dahili silah istasyonlarında taşınabilecek şekilde tasarlanan ve geliştirme süreci devam eden J (~140 kg Parçacık Tesirli/Zırh Delici ve Kızılötesi Görüntüleyici Başlık ) modelleri bulunmaktadır.

SOM Füzesi İç Detayı

Füzelerde kullanılan Kızılötesi Görüntüleyici Başlık (IIR Seeker) sayesinde düşman elektronik savunma sistemlerinin füzeyi aldatma etkisi asgari seviyeye inmekte ve hedefe isabet sağlama oranı artmaktadır.

Füzenin en önemli parçalarından biri olan motoru Fransız Safran üretimi TR40 Turbojet motorudur. Bu motor aynı zamanda Fransız anti gemi füzesi MM-40 Blok III Exocet’te ve Kongsberg tarafından geliştirilen NSM Anti gemi füzesinde de kullanılmaktadır.

Bu füzeler açık kaynaklarda 180+km menzilli olarak belirtilmekle beraber motorun kullanıldığı füzede kullanacağınız yakıt miktarı, füzenin ağırlığı, aerodinamiği, uçuş irtifası, düz veya düz olmayan bir rota kullanması gibi değişkenler menzili etkilemektedir. 

 Fransız Safran Motor Tipleri

Füzelerde kullanılan motorun yabancı menşeili olması nedeniyle Kale Havacılık ile SSM arasında 2012 yılında imzalanan Kale 3500 Turbojet Motoru sözleşmesi imzalanmış ve Kale Havacılık, TÜBİTAK ve İstanbul Teknik Üniversitesi desteği ile Turbojet Motoru geliştirme çalışmalarına devam etmektedir.

Anlaşma gereğince 2016 yılında yapılması gereken motor prototipi teslimi, yaşanan teknik gecikmelerden dolayı 2018 yılına ertelenmiş olmakla beraber yaşanan sorunlar nedeniyle motor tesliminin biraz daha geç olabileceği olasılığı da bulunmaktadır.

Bununla beraber Fransa’dan şimdilik motor tedarik etmede sorun yaşanmaması ve mevcut alınan motorlar füzelerin üretimi ile ilgili sorun/gecikme yaşanmayacağı izlenimi yaratmaktadır. 

Geliştirme sürecinin sonunda ortaya çıkacak motorun tabloda belirtilen Fransız Safran üretimi TR50 motoruna benzer olması beklenmektedir.

SOM füzemizin mevcut ulaşabildiği 250+km menzil ile komşularımızda bulunan Patriot (Yunanistan), S-300 (Yunanistan ve İran) ve S-400 (Suriye) gibi uzun menzilli hava savunma sistemleri, gerektiği durumda füzenin/füzelerin uçaklarımız tarafından güvenli mesafeden atılarak etkisiz hale getirilebilir durumdadır.

SOM Yüklü F-16

Komşuda Durum Nedir?

Biz kendi özgün sistemlerimizi geliştirirken Ege’nin karşı kıyısında bulanan komşumuz Yunanistan “derin darbe” yeteneği kazanmak için 2004 yılında Mirage 2000-5 Mk.II (10 adet) ve Mirage 2000-5EB Mk.II (5 adet) uçaklarında kullanmak üzere 34 adet Fransız Matra ile İngiliz BAE Dynamics firmaları tarafından oluşturulan MBDA Avrupa konsorsiyumu üretimi SCALP (STORM SHADOW) füzesi satın almıştır.

 Mirage 2000-5 Mk.II ve Scalp Füzesi

SCALP-EG seyir füzesi uluslararası alanda STORM SHADOW adı altında daha çok tanınmaktadır. Geçmişi 80’li yılların başına kadar uzanan gelişim sürecinde, 1983 yılında APACHE tipi parça tesirli mühimmat sisteminin geliştirilmesine yönelik Alman-Fransız projesinden 1988 yılında Almanya çekilince, Fransa yoluna önce yalnız devam etmek zorunda kalmıştır.

APACHE füzesinin bir kaç versiyonunun geliştirilmesini takiben, Fransız Matra firması İngiliz British Aerospace ile birleşince 600 km menzilli bir seyir füzesinin İngiliz (1997) ve Fransız (1998) muharip hava unsurlarının ihtiyaçlarına yönelik geliştirilmesine karar verildi.

SCALP EG/STORM SHADOW

SCALP-EG, bir defa ateşlendikten sonra radar sistemleriyle tespit, teşhis, takip ve tahribi çok zor, hatta günümüzdeki yerleşmiş mevcut hava savunma sistemleri ile imkansıza yakın bir seyir füzesidir ve ateşlendikten sonra pike yaparak veya çok alçak irtifaya inerek bu irtifadan ilerlemesinden ve kısmen tasarımından dolayı “stealth” özellikli olduğu iddia edilmektedir.

Bir adet TR60-30 turbojet motoru ile ses hızının altında süratle hedefine alçak irtifadan yönelen bu at-unut prensibine uygun seyir füzesinin güdüm kontrol sistemi, ataletsel seyrüsefer (INS), uydu navigasyon (GPS), yüzey tarayıcı (TERPROM) ve son terminal fazı için gelişmiş pasif kızılötesi alıcı (IIR) tabanlıdır.

Füze yüzey tarama sistemi (TERPROM) yardımıyla alçak irtifadan yaklaşık 1000 km/h süratle hedefine yönelerek, yaklaşma fazında füzenin son derece gelişmiş pasif kızılötesi (IIR) alıcısı devreye girer (SOM-B1 ve B2).

Öncelikli olarak stratejik ve/veya zırhlı sabit yer hedeflerine karşı kullanılan bu füze, gerektiğinde uzaktan radyo dalgaları ile eşzamanlı olarak yeniden programlanarak son anda başka hedeflere de yönlendirilebilmektedir.

STORM SHADOW/SCALP-EG füzesinin tahrip gücü yüksek harp başlığı da oldukça etkilidir, zira iki konvansiyonel patlayıcı ünitesinden oluşan BROACH prensipli kademeli bir harp başlığına sahiptir (SOM-B2).

Füze hedefine ulaştıktan sonra, hedefle fiziki temas sonrası kademeli olarak önce birinci harp başlığı devreye girerek varsa hedefin zırhını delmekte ve sonrasında örneğin sığınak gibi hedeflerin derinliklerinde ana harp başlığı infilak etmektedir.

Bu sayede zırhlı ve/veya sığınak tipi hedefler etkili bir şekilde imha edilebilmektedir. Füzede ayrıca ihtiyaca göre parça tesirli harp başlığı da kullanılabilmektedir (SOM-A ve B1)

Hassas güdümlü bu füzenin hedefini şaşırma payı (CEP) yaklaşık 1 metredir ki füzenin harp başlığının yarım tona yakın olduğu ve 350 km kadar uzaklıktan atılabildiği göz önünde bulundurulursa pratikteki tehdidin boyutu gözler önünde biraz daha somutlaşacaktır.

Yunan SCALP füzelerinin menzili birçok kaynakta 250+ km olarak geçse de, gerçek menzili, yukarıda da belirttiğimiz faktörlerle de bağlantılı olarak 350+ km’ye kadar artabilmektedir.

SCALP-EG tipi seyir füzelerinin 25 adet (15+10) Mirage 2000-5 Mk.II av-bombardıman maksatlı jet uçakları üzerindeki sertikasyonla, şu an itibariyle Yunan Hava Kuvvetleri bu jetlerle Türk Hava Sahasına yaklaşmadan, başta Marmara, Ege ve Batı Akdeniz Bölgeleri olmak üzere, K.K.T.C.’ye de rahatlıkla erişebilme imkanını elde etmiş bulunmaktadır.

SCALP-EG füzeleri sayesinde Yunanistan’ın maksimum 350+ km gibi bir menzilden yer hedeflerini imha etme kabiliyeti kazanması, Ege’deki Türk-Yunan askeri dengesi açısından göz ardı edilmemesi gereken stratejik bir husustur.

Seyir füze teknolojisinin yayılmasının önlenmesi anlaşmasına imza atan ülkelerden Fransa ve İngiltere, Yunanistan’a satılan SCALP-EG füzelerinin bu anlaşma çerçevesinde menzilinin maksimum 350+ km civarında olacağını belirtseler de, bu füzelerin teorik olarak gerektiğinde 600+ km gibi bir menzil potansiyelinin olduğu, uzman çevreler tarafından sürekli doğrulanarak vurgulanan ayrı ciddi bir husustur.

Her iki füze sistemi menzil özellikleri dışında (SOM TR40 motoru kullandığı için) hemen hemen aynıdır ve her iki Hava Kuvvetlerine derin darbe ve nokta atışı kabiliyeti kazandırmıştır. Türk Hava Kuvvetleri’nin avantajı SOM füzesinin yurtiçinde geliştirilmiş olması, füze üzerindeki iyileştirmelerin tarafımızca yapılacak olması ve sınırlı miktarda hazır alım yapabilen Yunanistan’ın aksine üretim sınırının bulunmamasıdır.

Kullanıcı ülkeler ve sertifiye edilen uçaklar:

İngiltere (Tornado GR4, AV-8B Harrier II GR7/GR9 ve Eurofighter/Typhoon)

Fransa (Mirage 2000D, Mirage 2000-5 Mk.II, Rafale)

İtalya (Tornado IDS, Eurofighter/Typhoon)

Yunanistan (Mirage 2000-5 Mk.II)

Birleşik Arap Emirlikleri (Mirage 2000-5 Mk.II ve gelecekte alınması muhtemel Rafale uçakları için BLACK SHAHEEN tipi STORM SHADOW türevi)

Kaynaklar:

http://www.savunmasanayi.net/yunan-jetlerinin-scalp-eg-seyir-fuzeleri-atese-hazir/yunan-jetlerinin-scalp-eg-seyir-fuzeleri-atese-hazir/

http://www.sage.tubitak.gov.tr/tr/urunler/satha-atilan-orta-menzilli-muhimmat-som

 

Kaynak: www.kokpit.aero

Kokpit Aero

Yorum Yap