Türkiye’nin uydu fırlatma merkezi projesi kimi tedirgin etti?

  • Son Güncelleme: 31/07/13 11:16:01
  • 3

Muhammet METİN/Kokpit.aero

Türkiye sahip olmayı planladığı uydu programlarını sürdürülebilirliğini desteklemek ve uzaya bağımsız erişebilmek maksadıyla uydu fırlatma merkezi yapımı sözleşmesi imzalanması sonrasında proje batılı ülkeler tarafından dikkatle izlenmeye başladı.

Temmuz ayı başlarında, Savunma Sanayi Müsteşarlığı ve Roketsan arasında Uydu Fırlatma Sistemi Projesi Ön Kavramsal Tasarım Dönemi (Dönem-1) Sözleşmesi kapsamında Uydu Fırlatma Aracı'nın geliştirilmesi, fırlatılmasına yönelik Uydu Fırlatma Merkezi’nin kurulması, veri alınması ve takip edilebilmesi için gerekli Uzak Yer İstasyonlarının kurulması ve buna ilişkin hizmetlerin satın alınmasını içeriyor.  Uyduyu uzaya taşıyacak sistemin tasarlandığı proje bir yıl sürecek. Proje, Türkiye'ye dünyada 10 ülkenin sahibi olduğu yeteneği kazandıracak.

TAI İMALATTAN ROKETSAN FIRLATMADAN SORUMLU

Ulusal Uydu Fırlatma Programı gereğince, TAI uyduların yapımı ve montajında, Roketsan uyduların fırlatılması ve 500 ile 700 km mesafede yörüngeye oturtulması konularında çalışma yapacaklardır. Uyduların kullanımı Hava Kuvvetleri Komutanlığı’nda olacak.

Roketsan yetkilisinin açıklamasına göre,  Türkiye askeri ve sivil haberleşme uydularının yapımı ve fırlatılması konusunda dışa bağımlılığı en aza indirmek ve uzun vadede kendi ve diğer ülkelerin uydularının fırlatılmasını amaçlanıyor.

Konuyla ilgi veren SSM yetkilileri, yerli bir uydu fırlatma sisteminin olmamasının, ulusal uydu programının tamamlanmasına engel teşkil edeceğini belirterek amaçlarının ulusal uydu fırlatıcısı içeren kompakt bir uzay programı olduğuna dikkat çekti.

Ancak yabancı diplomatlar ve stratejik uzmanlar Türkiye’ nin uydu fırlatma sistemi projesi ile alakalı olarak Türkiye’nin başka amaç ve hedefleri  olduğunu belirtiyorlar. Ankara da batılı bir büyükelçi, NATO müttefikleri gelecekte Ankara’ nın  2 bin 500 km menzilli füzeleri  ve  fırlatma rampaları yapmayı planlamasından tedirginlik duyduklarını açıkladı.

ŞANGHAY İŞBİRLİĞİ DE GELİŞMELERİ İZLİYOR

Şanghay İşbirliği Örgütünde görevli Savunma Ataşesi ise Türkiye’nin kendi uydularını, kendi füze sistemi ile fırlatma programını başlatmasına şaşırdıklarını, Türkiye uzun menzilli füze sistemi geliştirme niyetindeyse, bunun beraberinde getireceği birçok probleme de hazırlıklı olmasını belirtti. Uzun menzilli füze sistemi geliştirme hususunda teknik, maliyet ve uluslararası dengeleri gözetmek gerektiğini de sözlerine ekledi.

Şanghay İşbirliği Örgütü üye ülkeler Çin, Rusya, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Özbekistan bulunuyor. Türkiye'de 2012 yılında örgüte diyalog ortağı statüsü kazandı.

Türkiye, 2011 yılında 2bin 500 kilometre menzile sahip bir füze sistemi yapmayı planladığını açıkladı. Fakat füzenin balistik füze mi, yoksa ‘cruise’ füzesi mi olduğu belirtilmedi. Geçtiğimiz ocak ayında TBMM’deki görüşmeler sırasında Milli Savunma Bakanı İsmet Yılmaz Türkiye’nin 800 km menzilli bir füze üretebileceğini teyit etmişti. Füzenin geliştirme anlaşması, TÜBİTAK SAGE ile imzalandı ve kurum önümüzdeki iki yıl içinde bir prototipi test edeceğini ifade etti. Ancak bağımsız uzmanlar 2500 km menzilli füze sisteminin üretiminin aşırı iddialı olduğunu aktardılar.

TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü (UZAY) ve TUSAŞ iş ortaklığı tarafından yüksek yerlilik oranıyla üretilen ve 2,5 metre çözünürlüğe sahip GÖKTÜRK-2, 18 Aralık’ta Çin Halk Cumhuriyeti'nin Gansu Eyaleti'ndeki Jiuquan Uzay Fırlatma Merkezi'nden uzaya fırlatıldı.

Hava Kuvvetleri Komutanlığı'na ait olan ve 140 milyon lira bütçeli proje kapsamında yapımına 2007 yılında başlanan uydu, sahip olduğu 2.5 metreye kadar çözünürlük kapasitesiyle kamyonet, otomobil ve zırhlı araçları net bir şekilde görüntüleyebilecek.

Üslerdeki askeri hareketliliği Türkiye'ye rapor edecek olan Göktürk-2, dünyanın her noktasından görüntü alabilecek ve bunları Ankara'daki harekat merkezine gönderecek. Dünya çevresini 98 dakikada turlayabilecek olan uydudan tek seferde Türkiye’nin kuzey sahillerinden güney sahillerine kadar uzanan yaklaşık  600 kilometrelik şeridin görüntüsü indirilebilecektir.

Türkiye önümüzdeki yıl Telespazio  Ana Yükleniciliği’nde yürütülen Göktürk-1 olarak adlandırılan Keşif, Gözetleme ve İstihbarat uydusunu uzaya gönderecek. GÖKTÜRK-1 projesine ait sözleşme, Savunma Sanayii Müsteşarlığı ile Telespazio 13 Temmuz 2009 tarihinde imzalanmış ve 19 Temmuz 2009 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Uydunun bazı bileşenleri TUSAŞ tarafından üretilmektedir.

GÖKTÜRK-3 YERLİ İMKANLARLA YAPILACAK

3 Ocak 2013 tarihinde yapılan Savunma Sanayii İcra Komitesi (SSİK) toplantısında; Sentetik Açıklıklı Radar (SAR) görüntüsü alma özelliği taşıyacak GÖKTÜRK-3 Uydu Projesinin, TÜBİTAK Uzay ve ASELSAN'ın desteğiyle milli olarak geliştirilmesi için, TUSAŞ-Türk Havacılık ve Uzay Sanayii ile sözleşme görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir. Bu doğrultuda yürütülen çalışmalar sonucunda sözleşme görüşmeleri tamamlanarak, GÖKTÜRK-3 SAR Uydu Sistemi Geliştirme Projesi Ön Tasarım Sözleşmesi, SSM ve TUSAŞ arasında, 8 Mayıs 2013 günü, IDEF 2013 11'inci Uluslararası Savunma Sanayii Fuarında yapılan törenle imzalanmıştır.

GÖKTÜRK-3 SAR Uydusu, kara, deniz ve hava sahası sınırlarının kısıtlamaları olmaksızın gece ve gündüz her hava şartında görüntü alma yeteneğine sahip olacak ve Alçak İrtifa Yörüngesine (LEO) yerleştirilecektir. Askeri açıdan denetim, gözetim ve tatbikat gibi faaliyetlerde, kriz bölgelerinin ve sınır olaylarının gözetlenebilmesi ve doğal afet sonrası hasar tespiti ve kriz yönetimi süreçlerinde görsel bilgi desteği sağlanması, GÖKTÜRK-3 SAR Uydu Sistemi'nin temel hedeflerinden bazılarıdır. Bir SAR uydusu ve bir sabit yer istasyonundan meydana gelen GÖKTÜRK-3 Uydu Sistemi, Türk Silahlı Kuvvetlerinin SAR uydu görüntü ihtiyaçlarını karşılamasının yanı sıra, çeşitli sivil uygulama alanlarına da hizmet verecektir.

Uzay Yol Haritasına göre, Türkiye 2033 yılına kadar uzaya  27 uydu gönderecek. Bu uydular keşif ve gözetlemenin yanı sıra haberleşme, balistik füze tehdidinin önceden tespiti gibi konularda da görev yapacak. Önümüzde ki  5 yıl içerisinde yapılması planlanan uydu sözleşmelerinin toplam değeri 2 milyar dolar tutarında olması bekleniyor. Göktürk uydusunun faaliyete geçip Hava Kuvvetleri Komutanlığı’nın kullanımına geçmesiyle birlikte uzay konusunda çalışmalar yapmak üzere özel bir birim kuruldu. ‘Uzay Grup Komutanlığı’ adı verilen komutanlık, çalışmalarına resmi olarak önümüzdeki günlerde başlayacak.

İŞTE TÜRKİYE’NİN UZAY YOL HARİTASI

·         2014: Göktürk-1 (Elektro Optik), Türksat 4B.

·         2017: Türksat 6Ar

·         2018:: Türksat 7A

·         2018-2019: Göktürk 3 (SAR-Sentetik Açıklık Radar), Elektronik Destek Amaçlı 4 uydu.

·         2021: Elektro-Optik Yenileme-1 Uydusu

·         2023: Milli Askeri Haberleşme Uydusu (MAHU-1)

·         2025: İhbar İkaz Uydusu, SAR-Sentetik Açıklık Radar yenileme uydusu,

·         2026: MAHU-2, Bölgesel konumlama zamanlama sistemi uyduları (6 ila 8 adet arasında)

·         2027: Elektro-Optik yenileme uydusu

·         2030: MAHU-3

·         2032: SAR yenileme -2

·         2033: Elektro-Optik Yenileme-3

Kaynak: www.kokpit.aero

Facebook

Kokpit Aero

Yorum Yap

YAZARLAR

  • Uğur Cebeci

    Ryanair ortalığı karıştırdı. Biletler bedava mı olacak?