Kaza Raporları

Üç kaza, üç değerlendirme

  • Son Güncelleme: 4/11/18 20:55:45
  • 1

Geçen hafta iki uçak ve bir helikopter kazası, Kokpit.aero sitesinde en çok tartışalan olayların başında geliyordu. Bu kazalar, Manavgat-Antalya’daki TC-KIM tescilli Cessna 150M, Endonezyalı Lionair’in Boeing 737MAX ile İngiltere’de düşen AW169 helikopterinin kazalarıydı…

Önce ülkemizde kazadan başlayalım. Tek motorlu uçağı kazası, ‘PIC’ olarak adlandırılan, pilot adaylarının ticari pilot eğitimine başlamadan önce 150 saat pilot sıfatıyla gerçekleştirmeleri gereken süreçte meydana gelmişti. Pilot adayı, uçağı işletmeci Yıldız Air'den 'safety pilot' ile birlikte kiralamıştı.

Manavgat yakınlarında uçan Cessna 150M, bölgede yer alan ve yangın söndürme uçak-helikopterlerinin iniş kalkışlarında kullanılan piste iniş-kalkış yapmıştı. 

Görgü tanıklarının ifadelerine göre uçak ekseni etrafında dönerek toprak zemine vurmuştu. Kazada uçakta bulunan iki kişi hayatını kaybetti. Olayla ilgili olarak KAİK (Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulu) rapor hazırlıyor. 

SABIKALI UÇAK (!)

Kaza sonrasında ilginç haberler dikkat çekti. ‘Sabıka uçak’ olarak yaftalanan TC-KIM tescilli Cessna 150M’in vukuatlı geçmişi gözler önüne serildi. Acaba uçak kendi başına mı uçuyordu? Pilotlar yerine uçağın bir ‘oto pilotu’ mu vardı?

Kuşkusuz hayır…

Uçakları pilotlar uçurur. Teknisyenler bakımlarını yapar. İşletmecileri, sahipleri, operasyonun emniyetle gerçekleştirmesi için her türlü çalışmaya olanak sağlaması gerekir. Bu süreç aksamaya başlarsa ki, TC-KIM olayı bunu göstermektedir, bağıra bağıra gelirim denilen kazada ne yazık ki iki kişi hayatını kaybetmiştir.

Kazanın ardından Öğretmen Pilot Oben Oğultarhan’ın ‘Bir kazanın kök analizi’ konulu yazısını kokpit.aero’da yayınladık. Olayın kahramanlarının farklı hikayesini buradan okuyabilirsiniz.

YAKIT KONUSUNDA NE YAPILIYOR

Son zamanlarda TC-KIM’in de yaşadığı, arka arkaya gelen bir kaç olayda karşımıza ‘yakıt konusu’ çıkıyor. Piston motorlu pervaneli uçakların kullandığı Avgas, yüksek maliyete sahip. Bazen okullar otomobil benzini ile uçuyor. Bu tür yakıt kullanılabilir. Ancak performans kayıpları, ek katkılar ile niteliğinin yükseltilmesi gerekiyor. Otomobil benzini kullanımı sonrasında motorun ek bakımlardan geçirilmesi de şart. Bunlar yapılmadığında motor durması ile karşılaşılabiliyor.

RAPORU YİNE GÖREMEYECEĞİZ

Bir dönem kazaları Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM)  incelerdi. Sonra bu yetki, Ulaştırma Bakanlığı’na bağlı KAİK’e aktarıldı.Bu kuşkusuz doğru bir adımdı. SHGM’nin örneğin hatası olan bir kazada yine kendi bünyesindeki bir yapının doğru değerlendirme yapamayacağı yaklaşımıyla ABD’de NTSB benzeri KAİK kuruldu.

TC-KIM veya diğer mecburi inişlerin kaza raporları hazırlanacak. Bunlar kamuoyuna sunulacak mı? Ne yazık ki hayır. 

O raporları okuyup kim ders çıkartacak? Rapor okunamayacağı için yine ders alınmayacak…

Umarız KAİK artık raporları kamuoyu ile paylaşır…

YENİ UÇAK DÜŞER Mİ

Türkiye’de yeni havalimanının açılış heyecanını yaşayarak uyanmayı beklerden Endonezya’dan gelen haber dikkat çekiciydi. Bu sefer düşen uçak, teslimatı Mayıs 2017’de başlayan, 737 ailesinin dördüncü nesil modeli MAX’tı. Düşen uçak, geçtiğimiz ağustos ayında Lionair'e teslim edilmişti. Kazada, yolcu ve mürettebat 189 kişi hayatını kaybetti. Bu kervana enkaz çıkartma çalışmalarına katılan bir balık adamın da eklenmesiyle kayıp 190’a çıktı.

Jakarta Havalimanı’ndan kalkan, Endonezyalı düşük maliyetli havayolu şirketi Lionair’e ait uçakta bir uçuş öncesinde bazı arızalar tespit edilmişti. Pilot raporuna göre uçakta sürat ve irtifa konusunda bazı sorunlar tespit edilmişti. Düşen uçak, 8 saat boyunca bakımdan geçirildi. Sonrasında yeniden sefere verildi. Hatta uçakta bir teknisyen de vardı.

ACİL DURUM ÇAĞRISI

Pilotlar kalkıştan kısa bir süre sonra acil durum çağrısı yaptılar. 5400 feet’te Java Denizi üzerindeyken uçuşun 13’üncü dakikasında radar teması kayboldu. 

Kazadan sonra paylaşılan su altı görüntülerinde enkazın paramparça olduğu dikkat çekiyordu. En büyük parça ise bir kazada bütün olarak bulunan iniş takımlarıydı. 

Sürat saati ve altimetrede yaşanan sorunlar nedeni henüz aydınlatılamadı. Tarafların sessizliği, Endonezya’dan gelen bilgilerin tutarsızlığı ile gözler bu kazada… 

FUTBOL MAÇI SONRASINDA HELİKOPTER KAZASI

İngiltere’de Leicester City futbol takımının maçının ardından kulübün patronu yanında iki kişi ile birlikte stadyumdam AgustaWestland imalatı AW169 tipi çift motorlu helikopterine bindi. 

Helikopter motor çalıştırdı. Ardından tırmanmaya başladı. AW169, havalandıktan 40 saniye sonra etrafında dönerek düştü. Kazada takımın patronu Vichai Srivaddhanaprabla, iki pilot ve diğer iki yolcu toplam 5 kişi hayatını kaybetti.

KUYRUK ROTORUNDA ARIZA MI YAŞANDI

Kaza sonrasında soruşturma başlatıldı. İlk bulgular kuyruk rotorunda yaşanan bir teknik soruna işaret ediyor. 

Motor çalıştırmada önce beyaz bir duman çıkıyor. Uzmanlar, gece stadın güçlü ışıkları nedeniyle egzozdan çıkan yoğun sıcaklığın farklı görünümüne çıkıyor.

Kalkış, kapalı bölge kalkışı. Pilotlar çift motorlu helikopter ile azami performans ile hower’dan dikey kalkışa geçiyor. Burada yaşanabilecek overtork ihtimali de gündemde. Uzmanlar bu durumda irtifa artıkça güç ayarlamasının zor olacağına dikkat çekiyor. Pedal kumandası yetersiz kaldığında helikopter etrafında dönebiliyor. 

Kuyruk rotoru kumandaları, helikopterdeki gelişmiş flybywire sisteminde yaşanacak bir arızada kuyruk rotorunun hatse açısı sabit kalabiliyor. Veya rotorun kendisi, dişliler zarar da görmüş olabilir. Pilotlar bu tür arızayı 'kurtarılması çok zor bir arıza' olarak nitelendiriyor…

Kaynak: www.kokpit.aero

Facebook

Kokpit Aero

Yorum Yap