Azgın yolcular bela oldu

  • 26/08/2012 16:55

Yolcuların uçakta çıkardığı olaylar son yıllarda katlanarak artıyor. Bu olayların yarısında, sorunlu yolcuların kabin ekibinin emniyetini, hatta yolcuların hayatını tehlikeye attığı da açıklandı.

Örneğin İngiliz Havayolları British Airways'de bir yılda 260 olay meydana geldi. Cathay Pacific'de olaylarda bir yılda yüzde 400 artış oldu. Türk Hava Yolları'nda böyle bir araştırma yapılmamakla birlikte rapor edilen olaylarda artış var.

THY'de kabin ekiplerinin olayların çoğunu, kendilerine hakaret edilse bile sindirmeyi prensip haline getirmeleri yüzünden gerçek rakamların saptanmasında güçlük çekiliyor. Ama 'olaylı yolcu' rekoru, Amerikan havayolu şirketlerinde. Geçen yıl binden fazla olay meydana geldi. Bu olaylardan yüzde 60'ının polise başvuru ile sonuçlandığı, saldırgan yolculardan 50'den fazlasının ilk sorgularından sonra tutuklandıkları rapor edildi.

Olaylar arasında ağırlığı uçakta yasağa rağmen sigara içmek ve aşırı alkol aldı. Bu yolculardan büyük kısmının hayatları boyunca aşırı içki içtikleri, bir kısmının ise uçuş korkusu nedeniyle havalimanı barlarında hızlı içki aldıkları belirlendi.

Aşırı içki içen yolcular kabinde birer canlı bomba haline geliyor. Kabin türbülansına yol açan diğer olaylar arasında ağlayan bir çocuktan şikayet edip bağıran, olay çıkaran yolcularda çoğunlukta. Birlikte seyahat ettiği kedi ya da köpeğini kutusundan çıkarıp kabinde gezmesine göz yuman yolcular, diğer yolcuların ayaklanmasına neden oluyorlar.

Bir maç izlemeye giden toplu futbol seyircileride kabinde en tehlikeli yolcu sınıfında yer alıyorlar. Oturduğu koltuğu değiştirmek isteyen, ya da ekonomi sınıfı biletle business kısmındaki boş koltuğa sızmak isteyen yolcular hosteslerle sıkça kavga ediyorlar. Yemekten ya da kabine sokmaya çalıştığı büyük el bagajının engellenmesinden yakınan yolcular her zaman ciddi sorunlar yaratıyorlar. Kuşkusuz uçuş korkusu da çok önemli. Bastırılmış korkunun her hangi bir nedenle büyümesi normal yaşamdaki tepkilerin çok fazlasının sergilenmesine neden oluyor.

SİGARA YASAĞI ÇILDIRTIYOR

Kabinde çıkan olayların birinci nedeni içki gibi görünsede asıl sorunu sigara yaratıyor. Dünyada bir çok ülkede iç hatlarda sigara yasağı var. Yine bir çok uzun uçuşta da sigara yasağı kondu. 10-12 saatlik hiç iniş yapılmadan süren uçuşlarda sigara tiryakisi yolcular büyük sorun çıkarıyorlar. Tuvaletlerde gizlice sigara içmeye çalışanlara sıkça rastlanıyor. Yanık sigaralarını tuvaletlerde kağıt atık bölmelerine atıp, yangın çıkaranlar bile var. Oturduğu koltukta kabin memurunun gözünün içine baka baka sigara yakan yolcu ilk müdahalede saldırganlaşıyor, hakaretler yağdırıyor. Ya da sakin kalıp kendisine müdahale büyüyünceye kadar geçen zamanı sigarasını içerek sürdürüyor. Sigara içmemek için aşırı derecede içki içen yolcu sayısı da hayli yüksek. Aslında normal yaşamlarında fazla içki içmeyen sigara tiryakileri nikotin açığını içki ile bastırmaya çalışınca kontrollerini kaybediyorlar. Bu nedenle kabinde olay çıkarıp, polise teslim edilen yolcu sayısı da hayli yüksek.

ÖNLEMLER ARTTIRILIYOR

Peki uçak yolculuğunda giderek artan bu yeni tehdide karşı havayolu şirketleri ne yapıyor?

Air France yolcuların içkili halde uçağa binmesini önlemek için kontrolleri arttırıyor ve kabin ekibi de psikoloji eğitimi görüyor.

American Airlines, Delta, Cathay Pacific polisiye tedbirleri daha da ileriye götürüyor ve sorunlu yolcuyu kelepçeyle koltuğuna bağlıyor. Bunun ilk denemesi 2 Mayıs'ta Londra-Orlando uçuşunda yaşandı. Pilotu tehdit eden bir yolcu etkisiz hale getirildi.

Başta, İngiliz ve Amerikan havayolu şirketleri 'kara liste' hazırlıyorlar. Çok sorun çıkarmış yolculara bilet satmıyorlar.

'Ticarete sığmaz' ve 'birey haklarına karşıdır' diye kara liste yapmaktan kaçınan Fransızlar, Air France'ın adı çıkmasın diye kabinde yaşanan rezillikleri örtbas etme devrini kapadılar. Olay çıkaran yolcu inişte polise teslim ediliyor ve hemen kanuni işlem başlatılıyor.

Bir çok havayolu 'müşteri daima haklı' anlayışından vazgeçiyor. Olay çıkaran yolcular için pilota geniş yetki veriyor. Olay çıkaran yolcunun uçuşun sonuna kadar kontrol altında tutulmasını sağlamak yerine hemen zorunlu inişle polise teslimini istiyorlar.

Bazı havayolu şirketleri uzun uçuşlarda uçaklarında bir güvenlik görevlisi bulundurmaya başladılar. Saldırgan yolcuya bu profesyonel görevli müdahale ediyor,sonuca pilotla birlikte karar veriyorlar.

KABİNDE OLAY ÇIKIŞ NEDENLERİ

Uçakta yolcuların yarattığı kargaşanın sebeplerini incelemek için Air France istatistikleri ilginç ipuçlarını ortaya çıkardı. Bir çok havayolunun bir numaralı sorunu haline gelen ' kabinde türbülansların' nedenleri ve yüzdeleri şöyle:

+ Yüzde 38 sigara içme kavgası: Aşırı sigara tiryakileri özellikle uzun uçuşta bir şekilde sigara içiyorlar. Hostesler bunu engelleyince tartışmalar çıkıyor. Zaman zaman kavgaya bile dönüşüyor.

+ Yüzde 20 Aşırı alkol tüketimi: Kimi yolcu uçağa binmeden içmeye başlıyor. Uçağa binince de kalkıştan hemen sonra içki istiyor. Sonra aralıksız içiyor. Ve bir nedenle mutlaka kavga çıkarıyor.

+ Yüzde 15 Ağlayan çocuk veya evcil hayvanlar: Ağlayan çocuğun sesine dayanamayanlar bir süre sonra olay çıkartıyor. Kabinde sahibinin serbest bıraktığı evcil hayvaanın gezinmesi mutlaka soruna neden oluyor. Fanatik futbol seyircileri de çoğu zaman kabinde olay yaratıyorlar.

+ Yüzde 12 Yer değiştirme kavgası: Kendilerine verilen koltuğu beğenmeyen yolcular uçakta hemen hostesi çağırıp yerlerinin değiştirilmesini istiyorlar. Uçak doluysa bu mümkün olmuyor. Çoğu zaman yolcu-hostes kavgası büyüyor.

+ Yüzde 8 Yemek şikayeti: Uçakta hostesten, yemeklerden şikayet eden ve bu nedenle kavga çıkaran yolcu sayısı artıyor. Ayrıca standartlardan büyük el bagajlarını ille kabine sokmak isteyen yolcular da kavga çıkarıyorlar.

+ Yüzde 7 Diğer nedenler: Kabinde türbülansa sebep olan yolculardan bazılarının neden ve ne amaçla kavga çıkardıkları anlaşılamıyor. Sudan bahanelerle hosteslerle ve diğer yolcularla çıkan sorunlar oldukça fazla.