Ucuz mu uçacağız, pahalı mı?

  • 10/09/2013 23:21

ABD'de yapılan bir araştırmada son 30 yılın uçak bileti fiyatları bilimsel olarak masaya yatırıldı. Örneğin 1980'lerin başında 600 dolar olan uçak bileti reel kurdan hesaplandığında yarı yarıya ucuzladı. Yani 300 dolara kadar 2010'da indi.

Havacılık sektörü için 1978 yılı önemli bir dönüm noktasıydı. ABD'de iç hat uçuşları serbest bırakıldı. Bu kural 1993'ten itibaren Avrupa'da uygulanmaya başladı. Türkiye'de ise iç hatlar 2003'ten itibaren özel sektöre açıldı. İç hattaki yolcu sayısı 8 milyondan 10 yılda 65 milyona çıktı. Artan rekabet, farklı şirketler, bilet fiyatlarının ucuzlamasını sağladı.

GERÇEKTEN UCUZLADI MI?

Son 30 yılda 2010 yılı bilet fiyatlarının en düşük olduğu dönemdi. Ama aradan geçen 2 yılda fiyatlar yine tırmanmaya başladı. Türkiye'de bu konuda yapılmış bilimsel bir çalışma yok. Ama ABD'de 2010'da 300 dolarlık biletin bugün 370 dolar seviyesinde olduğunu ortaya koyuyor.

BUNDAN SONRA NE OLACAK

ARTAN PETROL FİYATLARI: Bugün havayollarının maliyetlerinin neredeyse yarısını yakıt oluşturuyor. On yıl önce varili 20 dolar seviyesindeki yakıt bugün 100 doların üzerinde.

REKABET AZALIYOR: Bilet fiyatlarında rekabetin çok etkisi var. Sektörde son yıllarda küçük şirketler büyükler tarafından yutuluyor. Rekabet ortadan kalktıkça fiyatlar yükselişe geçiyor.

VERİLMEYEN UÇUŞ İZİNLERİ: Ülkeler arasındaki 'open sky' olarak adlandırılan serbest uçuş anlaşması yoksa, havacılık otoriteleri bir araya gelip karşılıklı kaç sefer yapılacağına karar veriyor. Genellikle ana taşıyıcılar bu uçuş izinlerini alıyor. Rekabet olmadığı için de fiyatlar bir türlü inmiyor.

SINIRLI KAPASİTE: Bazen havalimanlarının slot sınırlamaları veya alt yapı sorunları uçak sefer sayılarını azaltabiliyor. Bu durum bilet fiyatlarında artışa neden oluyor.

BU ARTIŞ NE ZAMAN DURACAK?

YENİ TEKNOLOJİLER: Maliyetler yükseliyor ama teknoloji sektörün yanında. Daha az yakıt harcayan uçaklar ve motorlar şirketlerin maliyetlerini düşüren rezervasyon, kayıp bagajların azaltılması gibi çalışmalar umut veriyor.

FİYAT POLİTİKALARI DEĞİŞİYOR: Bilet fiyatlarını kontrol altında tutmak için havayolları eskiden standart verilen tüm hizmetleri artık ücretli hale getiriyor. İkram, bagajlar, uçakta internet veya ücretli koltuk tercihleri uygulanıyor.

DÜŞÜK MALİYETLİ HAVAYOLLARI: Sektörde fiyatların kontrol altında alınmasının en büyük yardımcısı düşük maliyetli havayolları. ABD'de Southwest, Avrupa'da Ryanair, Easyjet, Türkiye'de Pegasus gibi şirketlerin uyguladığı fiyat politikaları pazarın yapısını değiştirdi. Biletini erken alan veya ek hizmetlere para ödemeyen yolcular daha ucuz uçabiliyor.