Uğur Cebeci

O delik uçaklara nefes aldırıyor!

  • Son Güncelleme: 16/08/15 23:34:26
  • 0

Yolcuların yüzde 60’i gibi pencere kenarını tercih ettiniz. Etrafı seyrederek uçmak istiyorsunuz. Camdan bakarken alt tarafta yer alan küçük bir delik hemen dikkatinizi çekecektir.

Yolcu uçaklarının camları farklı katmanlardan oluşur. Dış yüzey, uçağın gövdesiyle birlikte basınç farkına karşı durur. Uçuş yüksekliği arttıkça, örneğin 10 bin metrede hava sıcaklığı eksi 56 santigrat dereceye kadar düşer. Basınç azalır. Normal şartlarda bu kadar soğuk ve düşük basınçta yaşam mümkün olmadığından kabin basıncı 1400 metre yükseklikte, ısı ise ortalama 20-25 santigrat arasında tutulur. Dışarısı ile içerisi arasındaki ciddi basınç ve sıcaklık farkına karşı gövde ve camların çok güçlü olması gerekir.

VALF GİBİ ÇALIŞIR

Dış yüzeyden sonra uçak camlarında arada ikinci bir yüzey daha vardır. Camın yolcu tarafındaki bölümü ise genellikle plastikten imal edilir. Görevi diğer katmanların çizilmesini, zarar görmesini engellemektir.

Bu minik delik, ikinci katmanda yer alır. Havacılıkta buna ‘nefes alma deliği’ denir. En önemli işlevi, dışarısı ile içerisi arasında basıncın dengelenmesini sağlamaktır. Aynı bir valf gibi çalışır. Oluşan farkları dengeler, cama binen yükü azaltır.

BUĞUYU ÖNLER

İkinci görevi ise dışarısı ile kabin arasındaki neredeyse 75 santigrat derece farktan meydana gelen buğuyu önler. Arada biriken nem bu delikten tahliye edilir. Kabindeki sıcak hava, soğuk dış camla temas ettiğinde bazen bu deliğin etrafında buz kristalleri oluşturabilir. Buzlanma cama zarar vermez. Uçak alçaldıkça yani dış sıcaklık arttıkça buzlar kendiliğinden çözülür.

AKLA TAKILAN SORULAR

PENCERELER NEDEN OVAL: Uçakların pencere tasarımlarının oval olmasının nedeni, basınç farkının tüm çerçeveye eşit dağılmasını sağlamaktır. Eğer tasarım köşeli yapılsa, basınç köşelerde daha etkili olacak bu da gövde ve camda yapısal hasarlar oluşturabilecekti.

DAHA BÜYÜK YAPILABİLİR Mİ: Uzun yıllar yolcu uçaklarını cam ölçüleri standarttı. Ancak Boeing 787, Airbus A350 gibi yolcu uçaklarıyla birlikte camlar genişledi. Bu uçaklar tasarlanırken gövdeye binecek yükler daha büyük pencerelere göre hesaplandı. 

YOLCUNUN CAMI PATLAR MI: Kokpit camları gibi yolcu camları da özel testlerden geçiriliyor. Isı ve basınç farklarına dayanan camlar havacılık otoritelerinden alınan onayın ardından uçaklarda kullanılıyor.

KOKPİT CAMI KAÇ KATMAN? Uçak camlarını en sağlamı, kokpitte yer alır. Ön taraftaki cam, beş ayrı katmandan oluşur. Kuş çarpmasına karşı yüksek dayanıklılığa sahiptir. Çatlama en çok bir veya iki katmanda görülür. Bu tür durumlarda pilotlar riski almaz ve hemen iner. Cam değişikliği yapılır.

Bavulları siz taşımayın

AnadoluJet, fazla bagajı uçağa binerken taşımak istemeyenler için farklı bir kampanya başlattı. 30 Haziran 2016’ya kadar geçerli kampanyada 10 kilogramlık bir bavulu her şey dahim 19 TL’ye evinizden alınıp istediğiniz Türkiye içi bir adrese ertesi gün ulaştırılabiliyor.

Aras Kargo ile gerçekleştirilen bu kampanyadan yararlanmak isteyenlerin 

büyük harflerle sırasıyla aralarında birer boşluk bırakarak ANADOLUJET, ardından soyadını yazıp araya boşluk bırakıp 13 haneli bilet numarasıyla 3848’e ücretsiz SMS göndermesi gerekiyor.

Ayrıca Aras Kargo’nun internet sitesi ve 444 25 52 çağrı merkezlerinden de yapılacak işlemle yolcunun bavulu adresinden alıp gideceği yere götürülüyor.

Fiyatlar, her ekstra 10 kilogram için 10 TL artıyor. Yani 30 kilogramlık bir bavulu 39 TL’ye kargo şirketi ile yorulmadan taşıtabiliyorsunuz. Üst limit tek parça için 50 kilogram. 

Kaynak: www.hurriyet.com.tr

Facebook

Kokpit Aero

Yorum Yap