Uydular Ankara’da test ediliyor

  • 22/05/2017 10:06

Tasarım ve imalat kabiliyetlerinin yanı sıra uzay şartları, Ankara Akıncı’da kulunan Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi’nde oluşturuluyor. Uydu buradaki testlerden sonra uzaya fırlatılıyor.

Yatırım maliyetleri Milli Savunma Bakanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı ve Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı - TÜRKSAT A.Ş. tarafından karşılanan merkezin ana işletmecisi TAI. Toplam 3 bin 800 metre karelik merkezde ‘temizlik’ çok önemli. Uydunun üzerine çevreden gelip yapışabilecek bir toz parçası, sistemlerin görev yapmamasına neden olabiliyor.

5 TONA KADAR TEST EDİLİYOR

Merkezin, askeri havaalanı taksi yoluna doğrudan bağlantısının olması, uydunun kara yolu ile taşınması gerekliliğini ortadan kaldırarak emniyet, maliyet ve risk yönetimi açısından önemli avantajlar sağlamakta. Burada ağırlığı 5 tona kadar olan uydular test ediliyor.

Ankara'da TAI Akıncı Tesislerinde bulunan Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi, yer gözlem, haberleşme ve benzeri özelliklerdeki tüm uzay sistemlerinin  fırlatılmaya hazır hale gelene kadar yapılması gereken çevresel test süreçlerine hizmet verebilecek şekilde tasarlandı.

ADIM ADIM UZAY

Montaj: Ekipman, alt-sistem, kablolama ve yapısal parçaların bir araya getirilerek, uydunun oluşturulması amaçlanırken, "Entegrasyon" faaliyetleri ile uydu içindeki ekipman ve alt-sistem bağlantıları yapılır ve uydu işlevsel hale getirilir. Bu süreci, uydunun uzayda görevi gereği karşılaşacağı olası tüm senaryoların tek tek oluşturulması ve uydu bileşenlerinin performanslarının doğrulanması faaliyeti olan "İşlevsel Testler" takip ediyor.

Çevresel Test: Uydu ve uydu bileşenlerinin fırlatıcı ve yörüngedeki çevresel koşullara dayanımı ve müşteri gereksinimlerine olan uygunluğu göstermek amaçlanmaktadır. Söz konusu testlerin hedefi, uydunun, fırlatılma anından yörüngeye oturtulmasına kadarki süreçte karşılaştığı ortam koşullarının, gerçeğe en yakın şekilde oluşturulması ve bu koşullara maruz kalan uydu ve uydu alt sistemlerinin sorunsuz olarak çalıştığının teminat altına alınmasıdır.

Elektromanyetik Girişim/Uyumluluk Testleri: Uydu fırlatma sahasındayken ve fırlatıcıya yerleştirildikten sonra oluşabilecek elektromanyetik etkileşimlerin saptanabilmesi ve ayrıca uydu üzerindeki her bir ekipmanın elektromanyetik açıdan birbiriyle uyum içerisinde çalıştığının doğrulanması amacıyla tam yansımasız (dış ortamdan gelecek RF etkilerinden arındırılmış) alanda Elektromanyetik Girişim/Uyumluluk testleri gerçekleştirilmekte.

Akustik Testler: Fırlatıcının ateşlenmesiyle ortaya çıkan kuvvetli ses dalgalarının yansıyarak fırlatıcıda ve dolayısıyla uyduda yarattığı mekanik yüklerin benzetimi ise akustik testlerle yapılmaktadır. Akustik Test Odası'na yerleştirilen uydu, basınçlı gaz azotla beslenen kornalarla oluşturulan ses dalgalarına maruz bırakılır.

Titreşim ve Şok Testleri: Fırlatıcının harekete geçmesiyle ortaya çıkan mekanik yüklerin uyduya olan etkisi titreşim testleriyle gözlemlenir. Titreşim testleri, elektro-dinamik sarsıcılar vasıtasıyla gerçekleştirilir. Fırlatıcının hareketinden bir süre sonra üzerindeki yakıt tanklarını bırakması, uydunun fırlatıcıdan ayrılması gibi safhalarda ortaya çıkan şok yüklerinin benzetimi ise şok testleriyle gerçekleştirilir.

Isıl Vakum Testleri: Uydu, fırlatıcıdan ayrılmasıyla zorlu uzay koşullarına maruz kalır. Uzay koşullarını oluşturan düşük basınç, ısınmaya sebep olan güneş ve dünya kaynaklı ısı akıları ve soğumaya sebep olan derin uzay ortamlarının benzetimi Isıl Vakum Odası'nda  gerçekleştirilir.

Kütle Özellikleri Ölçümleri: Uydunun yörüngesine oturtulmasında ve uydu yöneliminin hesaplanmasında kullanılan (kütle merkezi, atalet momenti vb.) ve hassas bir şekilde ölçülmesi gereken parametreler Kütle Özellikleri Ölçüm Sistemi'yle ölçülür.

Güneş Paneli Açılma Testi: Güneşten gelen enerjiyi elektrik enerjisine çeviren güneş panellerinin açılması ise hayati önem taşımaktadır. Dolayısıyla, fırlatılmadan önce güneş panellerinin uzayda doğru bir şekilde açılacağının ve patlayıcı cıvatalardan kaynaklanan şok kuvvetinin uyduya ve güneş panellerine zarar vermeyeceğinin doğrulanması gerekmektedir. Bu test, Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi'nde bulunan Güneş Paneli Açılma Test Düzeneği kullanılarak gerçekleştirilir.

Kompakt Anten Testleri: Uydunun anten performansının değerlendirilmesi için anten testleri gerçekleştirilir. Kompakt Anten Test Odası'nda bulunan yansıtıcılar ve kaynaklar yardımıyla, yörüngedeki uydunun dünyaya olan uzaklığının benzetimi yapılarak antenlerin işlevselliği ve performansı (anten kazancı, alıcı ve verici sinyal güç seviyeleri vb.) test edilir. Bu testler sayesinde, uydudan yapılan yayının, dünya üzerinde sadece istenilen hedef bölgeye ulaşacağından emin olunur.

Yukarıda bahsedilen tüm çevresel ve işlevsel testlerden başarıyla geçen uydu, fırlatıcıya gönderilmek üzere hazır hale geliyor.

TAI’nin alanında uzmanlaşmış mühendis ve uzay sistemleri üzerinde çalışabilmek üzere eğitilmiş sertifikalı teknisyenlerince Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi'nde, milli projelere ilaveten uluslararası uzay/uydu projelerine de hizmet sağlanması planlanmakta.

Dünyada sayılı gelişmiş ülkede bulunan söz konusu bu tesis ile Türkiye; uzay sistemleri montaj, entegrasyon ve test hizmetleri sağlayan uluslararası bir oyuncu konumuna gelmeyi hedefliyor.