Kaza Raporları

Pilotlar yanlış motoru kapattı

  • Son Güncelleme: 15/01/19 19:32:50
  • 1

Motorlardan birinden yangın ikazı aldı. İtiş gücü hızla düşüyordu. Pilot yangın söndürücüleri devreye aldı. Gaz kolunu geriye çekti. Sonra da kapattı. Bir anda uçağın sürati düşmeye başlamıştı. Çünkü pilot yangın çıkan motor yerine çalışan sağlam olanı kapatmıştı!

Havacılık tarihinde yanlış yani çalışan motoru kapatma ile ilgili iki önemli kaza hemen hatırlanıyor. Bunlardan ilki, 30 yıl önce 1989’da meydana gelen ve East Midlands Havalimanı’na inişte düşen British Midland’ın Boeing 737-400 tipi uçağıydı. İkinci olay ise 2015’te Taipei’de meydana geldi. 

KABİN EKİBİ AKŞAM YEMEĞİNİ DAĞITIYORDU

Tarihler 8 Ocak 1989’u gösteriyordu. İngiliz havayolu şirketi British Midland’a ait Boeing 737-400 tipi yolcu uçağı, Londra Heathrow Havalimanı’ndan 126 yolcu ve mürettebatı ile havalanmıştı. Uçak, Kuzey İrlanda’nın başkenti Belfast’a uçuyordu. Kabin ekibi akşam yemeğinin servisine başlamıştı.

Uçak kısa süre önce British Midland filosuna katılmıştı. Pilotlar eğitimlerini yeni tamamlamıştı. Kaptan Pilot Kevin Hunt'ın 10 bin saatin üzerinde, İkinci Pilot David McClelland'ın ise 5 bin saatin üzerinde tecrübesi vardı. Ama kaptan 737-400 ile 22, ikinci pilot da 52 saat uçmuştu.

Boeing 737-400, 28 bin feet irtifayı geçerken uçağın sol motorundan titreşim ve alev uzaması tespit edildi. Pilotlar gaz kollarını geriye çekti. Sarsıntı hemen kesildi. Ancak pilotlar yanık kokusu alıyorlardı. İkinci pilot, bu kokunun uçağın sağ motorundan geldiğini söyledi. Bu sözler, kaptan pilot tarafından da onaylandı.

Ancak burada önemli bir fark vardı. Boeing, 737-400’den önceki nesil yetişiyor 737’lerde havalandırma sistemini sağ motordan besliyordu. 300-400 ve 500 serisi ile birlikte sistem iki motordan da beslenmeye başlamıştı.

SAĞLAM MOTOR KAPATILIYOR

Pilotlar büyük bir hata ile uçağın sağlam olan sağ motorunu kapatma kararı aldı. İki motorun ‘kaybı’ uçağın hızla irtifa kaybetmesine neden oldu. Pilotlar en yakın havalimanı olan East Midlands’daki  Kegworth’a iniş kararı aldı.

Uçak, piste 500 metre kala yerle temas etti. Sürüklendi ve M1 otobanında parçalandı. Uçakta bulunan yolcu ve mürettebattan 47’si hayatını kaybetti. 89 yolcu ve mürettebatın önemli bölümü yaralı kurtuldu.

TAİPEİ’DE DENİZE DÜŞEN ATR72-600

Bundan yaklaşık 4 yıl önce meydana gelen kazada, TransAsia Havayolları’nın ATR72-600 tipi turboprop bölgesel yolcu uçağı kalkıştan kısa süre sonra düştü. 58 yolcu ve mürettebattan 31’i hayatını kaybetti.

GE235 sefer sayılı uçak, Taipei’den kalkışını normal yapmıştı.

Pilotlar, 1200 feet irtifayı geçerken iki numaralı motorda takat kaybı meydana geldi. Güç kaybı hemen pilotlar tarafından fark edildi. Bu sırada uçakta ikinci pilot tip eğitimi sonrasında eğitim uçuşlarına devam ediyordu. Uçağın gözlemci koltuğunda bir de öğretmen pilot oturuyordu. 

Oto pilotun atmasından 20 saniye sonra pilotlar güç kaybı olan motorun kapatılma kararı aldı. Ancak burada yanlış bir hareketle çalışan 1 numaralı motor durduruldu. 

Bu sırada uçak 1630 feet irtifaya çıkmıştı. Motorun durmasından 1 dakika sonra sistem ‘stall’ ikazı verdi. Güçsüz kalan uçak süratsiz kalarak irtifa kaybı yaşıyordu.

ATR72’nin son saniyelerini herkes hatırlıyor. Köprüyü sıyırıp suya düşmeden bir kaç saniye önce araçları sıyıran uçak suya düştü. Ne yazık ki uçakta bulunan 58 yolcu ve mürettebattan 31’i hayatını kaybetti…

CRM TEKNİKLERİ

Aralarında uzun yıllar olsa da her iki kaza, uçuş ekiplerinin yanlış kararlarını ortaya koyuyor. Bu kaza tekrar CRM olarak adlandırılan kokpitteki iş gücü yönetimi masaya yatırıldı. Her iki pilotun iletişim içinde olması, kararları birlikte almaları önemli bir konu.

 

Kaynak: www.kokpit.aero

Facebook

Kokpit Aero

Yorum Yap