Normal yolcu uçakları ses hızını aşabilir mi?

  • Son Güncelleme: 23/02/19 07:59:58
  • 0

Geçtiğimiz günlerde Virgin Atlantic Havayolları’na ait Boeing 787 tipi yolcu uçağı Los Angeles-Londra seferi sırasında aldığı kuyruk rüzgarı ile saatte 1289 kilometre hıza ulaşmıştı.

Haber sitelerinde bu bilgiler verilip “Yolcu uçağı ses hızını aştı” denilmişti. Gerçekte Concorde veya Tupolev Tu-144 tipi özel olarak ses hızının üzerinde uçmak üzere tasarlanmış olanlar hariç normal yolcu uçakları ses hızını aşabilir mi?

İLK BAKIŞTA

İlk bakışta “Ses hızı saatte 1224 km olduğuna göre…” diye aklınıza gelse de Concorde veya Tupolev Tu-144 tipi yolcu uçakları haricinde hizmetteki hiç bir yolcu uçağı ses hızını aşacak şekilde tasarlanmadı. Aşmaları durumunda çok ciddi yapısal hasarla uçmaları da zaten imkansız.

YER HIZINI KARIŞTIRMAK

Uçakta yolcuların gördüğü ‘yer hızı’ yani havacılıkta ‘ground speed’ olarak adlandırılan yere göre süratin ölçülmesi. Rüzgarın arkadan alınmasıyla birlikte bu hız ses süratinden fazla olsa da normalde uçak tasarım limitleri içinde uçmaya devam ediyor.

SONİC PATLAMALAR OLUŞUR

Deniz seviyesinde yani sıfır metre irtifada, 22 santigrat derecede, 1013 hpa basınçta ses hızı saatte 1224 kilometreye eşit. Bu şartlarda uçak 1225 kilometre hıza çıktığında arkasında ‘sonic boom’ olarak adlandırılan, uçağın kanatlarının alt ve üstündeki basınç farkından meydana gelen patlamalar oluşur. Ciddi ses seviyelerine çıkabilen bu patlamalar nedeniyle yerleşim birimleri üzerinde ses hızının aşılması önemli zararlara neden olabilir. Bu nedenle Concorde veya Tu-144 hizmetteyken boş alanlar veya okyanus üzerinde ses hızının üzerine çıkılması izin verilmiştir.

 

Kaynak: www.kokpit.aero

Facebook

Kokpit Aero

Yorum Yap